Pszczoła miodna - Historia wersji

Wikiadmin o 13:49, 4 sty 2014

2014-01-04T13:49:06Z

Wikiadmin: /* Źródła */

2013-02-24T11:56:28Z

Źródła

Wikiadmin o 22:13, 21 lut 2013

2013-02-21T22:13:25Z

Wikiadmin o 11:55, 19 lut 2013

2013-02-19T11:55:21Z

Wikiadmin o 11:25, 19 lut 2013

2013-02-19T11:25:14Z

Wikiadmin o 21:07, 17 lut 2013

2013-02-17T21:07:06Z

Wikiadmin o 20:47, 17 lut 2013

2013-02-17T20:47:44Z

Wikiadmin o 20:24, 17 lut 2013

2013-02-17T20:24:34Z

Wikiadmin o 12:38, 15 lut 2013

2013-02-15T12:38:12Z

Wikiadmin o 12:29, 15 lut 2013

2013-02-15T12:29:54Z

@@ Linia 28: / Linia 28: @@
 :[[pszczoła cypryjska]] ''A. m. cypria'' [[August Pollman|Pollm.]]
 :[[pszczoła kreteńska]] ''A. m. adamii'' [[Friedrich Ruttner|Rutt.]]
-:[[pszczoła perska]] ''A. m. meda'' Skor.
+:[[pszczoła perska]] ''A. m. meda'' [[Aleksandr Skorikow|Skor.]]
 :[[pszczoła syryjska]] ''A. m. syriaca'' [[Hugo von Buttel-Reepen|But.-Reep.]]
 :[[pszczoła egipska]] ''A. m. lamarkii'' Cock.
@@ Linia 34: / Linia 34: @@
 V podgatunki kaukaskie:
-:[[pszczoła armeńska]] ''A. m. armenica'' Skor.
+:[[pszczoła armeńska]] ''A. m. armenica'' [[Aleksandr Skorikow|Skor.]]
 :[[pszczoła kaukaska]] ''A. m. caucasica'' [[Konstantin Gorbaczew|Gorb.]]
 :[[pszczoła kaukaska szerokołapa]] ''A. m. remipes''  [[Adolf Gerstäcker|Gerst.]]

← poprzednia wersja		Wersja z 11:56, 24 lut 2013
Linia 40:		Linia 40:

	== Źródła ==		== Źródła ==
		+	* Demianowicz A. (1957): Systematyka pszczół. W: Demianowicz A., Guderska J (red.) ''Hodowla pszczół'', rozdz. II, PWRiL, Warszawa 1957, ss. 40-52.
		+
	* Gromisz M. (1982): Stanowisko systematyczne pszczoły miodnej. ''Pszczelarstwo'' 33(12):2. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-12_2.pdf PDF]		* Gromisz M. (1982): Stanowisko systematyczne pszczoły miodnej. ''Pszczelarstwo'' 33(12):2. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-12_2.pdf PDF]

← poprzednia wersja		Wersja z 22:13, 21 lut 2013
Linia 1:		Linia 1:
−	'''pszczoła miodna ''Apis mellifera''''', '''''Apis mellifica'' Linneusz, 1758''' –gatunek z rodzaju [[pszczoła]] i rodziny [[pszczołowate właściwe\|pszczołowatych właściwych]], żyjący społecznie. Jego przedstawiciela są owadami średniej wielkości, o owłosionym ciele i różnej intensywności ubarwienia oskórka i włosków – od ciemnego, prawie czarnego, do żółtego i pomarańczowoczerwonego, jednolitego lub paskowanego. Mają dwie pary błoniastych skrzydeł z dość skąpą siecią żyłek, tworzących m.in. na przednim skrzydle podłużne, zaokrąglone pólko radialne (cecha rodzajowa). Na tylnym skrzydle nie ma dodatkowej żyłki radialnej lub występuje jedynie jej zaczątek (cecha gatunkowa). Aparat gębowy dość silnie rozbudowany, gryząco-liżący. Na sternitach odwłoka występują 4 pary gruczołów woskowych. Na goleni tylnej pary nóg znajduje się tzw. koszyczek do gromadzenia pyłku kwiatowego. Końcowa część odwłoka samic zaopatrzona jest w aparat żądłowy z gruczołem jadowym. Pierwotnie występowała w Afryce, na Bliskim Wschodzie i w Europie~~; od~~ dawna udomowiona, została rozprzestrzeniona w Ameryce Północnej (1638), Ameryce Południowej (1639), na Syberii (XIX w.), Dalekim Wschodzie (1877), w Australii i na Tasmanii (1830), a ostatnio w Azji Południowej. Prócz hodowlanych występują także dzikie formy, od których również pozyskuje się miód i wosk. Tworzy stałe kolonie, zwane rodzinami pszczelimi, które co roku przechodzą swoisty cykl rozwojowy. Owady wchodzące w skład rodziny są zróżnicowane morfologicznie i fizjologicznie (polimorfizm), istnieje też między nimi podział pracy ([[polietyzm]]). Regulowaniu życia rodziny służą rozbudowane, skomplikowane systemy bodźców pokarmowych, chemicznych, ruchowych i dźwiękowych. Rozmnażanie się, czyli powstawanie nowych rodzin następuje w naturalnych warunkach dzięki podziałowi macierzystej rodziny ([[rójka]]). W warunkach hodowlanych nowe rodziny tworzy się sztucznie. U niektórych pierwotnych podgatunków zachowała się skłonność do wędrówek rodzin, przede wszystkim w poszukiwaniu pożytku, ale jest to związane raczej z ciepłym klimatem~~; podgatunki~~ strefy umiarkowanej nie ujawniają tej cechy, przejawia się ona jednak niekiedy w postaci występowania rojów nędzaków~~; różnorodność~~ warunków na obszarze występowania tego gatunku spowodowała jego ewolucyjne różnicowanie morfologiczne, biologiczne i behawioralne~~; w~~ wyniku tego utworzyły się populacje, określane obecnie jako podgatunki, rasy geograficzne, rasy ekologiczne, rasy lokalne lub populacje lokalne w zależności od dzielących je różnic ([[rasy pszczoły miodnej]]). Z punktu widzenia zoologiczno-geograficznego poznane podgatunki zestawia się w pięć grup:	+	'''pszczoła miodna ''Apis mellifera''''', '''''Apis mellifica'' Linneusz, 1758''' –gatunek z rodzaju [[pszczoła]] i rodziny [[pszczołowate właściwe\|pszczołowatych właściwych]], żyjący społecznie. Jego przedstawiciela są owadami średniej wielkości, o owłosionym ciele i różnej intensywności ubarwienia oskórka i włosków – od ciemnego, prawie czarnego, do żółtego i pomarańczowoczerwonego, jednolitego lub paskowanego. Mają dwie pary błoniastych skrzydeł z dość skąpą siecią żyłek, tworzących m.in. na przednim skrzydle podłużne, zaokrąglone pólko radialne (cecha rodzajowa). Na tylnym skrzydle nie ma dodatkowej żyłki radialnej lub występuje jedynie jej zaczątek (cecha gatunkowa). Aparat gębowy dość silnie rozbudowany, gryząco-liżący. Na sternitach odwłoka występują 4 pary gruczołów woskowych. Na goleni tylnej pary nóg znajduje się tzw. koszyczek do gromadzenia pyłku kwiatowego. Końcowa część odwłoka samic zaopatrzona jest w aparat żądłowy z gruczołem jadowym. Pierwotnie występowała w Afryce, na Bliskim Wschodzie i w Europie. Od dawna udomowiona, została rozprzestrzeniona w Ameryce Północnej (1638), Ameryce Południowej (1639), na Syberii (XIX w.), Dalekim Wschodzie (1877), w Australii i na Tasmanii (1830), a ostatnio w Azji Południowej. Prócz hodowlanych występują także dzikie formy, od których również pozyskuje się miód i wosk. Tworzy stałe kolonie, zwane rodzinami pszczelimi, które co roku przechodzą swoisty cykl rozwojowy. Owady wchodzące w skład rodziny są zróżnicowane morfologicznie i fizjologicznie (polimorfizm), istnieje też między nimi podział pracy ([[polietyzm]]). Regulowaniu życia rodziny służą rozbudowane, skomplikowane systemy bodźców pokarmowych, chemicznych, ruchowych i dźwiękowych. Rozmnażanie się, czyli powstawanie nowych rodzin następuje w naturalnych warunkach dzięki podziałowi macierzystej rodziny ([[rójka]]). W warunkach hodowlanych nowe rodziny tworzy się sztucznie. U niektórych pierwotnych podgatunków zachowała się skłonność do wędrówek rodzin, przede wszystkim w poszukiwaniu pożytku, ale jest to związane raczej z ciepłym klimatem. Podgatunki strefy umiarkowanej nie ujawniają tej cechy, przejawia się ona jednak niekiedy w postaci występowania [[rój nędzak\|rojów nędzaków]]. Różnorodność warunków na obszarze występowania tego gatunku spowodowała jego ewolucyjne różnicowanie morfologiczne, biologiczne i behawioralne. W wyniku tego utworzyły się populacje, określane obecnie jako podgatunki, [[rasa geograficzna\|rasy geograficzne]], [[rasa ekologiczna\|rasy ekologiczne]], [[rasa lokalna\|rasy lokalne]] lub populacje lokalne w zależności od dzielących je różnic ([[rasy pszczoły miodnej]]). Z punktu widzenia zoologiczno-geograficznego poznane podgatunki zestawia się w pięć grup:

	I podgatunki afrykańskie:		I podgatunki afrykańskie:

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 :[[pszczoła afrykańska właściwa]] ''A. m. adansonii'' [[Pierre Latreille|Latr.]]
 :[[pszczoła afrykańska górska]] ''A. m. monticola'' Smith
-:[[pszczoła jemeńska]] ''A. m. yemenitica'' Rutt.
+:[[pszczoła jemeńska]] ''A. m. yemenitica'' [[Friedrich Ruttner|Rutt.]]
 :[[pszczoła madagaskarska]] ''A. m. unicolor'' [[Pierre Latreille|Latr.]]
 :[[pszczoła południowoafrykańska]] ''A. m. capensis'' Esch.
@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 :[[pszczoła anatolska]] ''A. m. anatolica'' Maa
 :[[pszczoła cypryjska]] ''A. m. cypria'' [[August Pollman|Pollm.]]
-:[[pszczoła kreteńska]] ''A. m. adamii'' Rutt.
+:[[pszczoła kreteńska]] ''A. m. adamii'' [[Friedrich Ruttner|Rutt.]]
 :[[pszczoła perska]] ''A. m. meda'' Skor.
 :[[pszczoła syryjska]] ''A. m. syriaca'' [[Hugo von Buttel-Reepen|But.-Reep.]]

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 :[[pszczoła afrykańska właściwa]] ''A. m. adansonii'' [[Pierre Latreille|Latr.]]
 :[[pszczoła afrykańska górska]] ''A. m. monticola'' Smith
-:pszczoła jemeńska ''A. m. yemenitica'' Rutt.
+:[[pszczoła jemeńska]] ''A. m. yemenitica'' Rutt.
-:pszczoła madagaskarska ''A. m. unicolor'' [[Pierre Latreille|Latr.]]
+:[[pszczoła madagaskarska]] ''A. m. unicolor'' [[Pierre Latreille|Latr.]]
-:pszczoła południowoafrykańska ''A. m. capensis'' Esch.
+:[[pszczoła południowoafrykańska]] ''A. m. capensis'' Esch.
-:pszczoła środkowoafrykańska ''A. m. scutellata'' Lepel.
+:[[pszczoła środkowoafrykańska]] ''A. m. scutellata'' Lepel.
-:pszczoła wschodnioafrykańska ''A. m. litorea'' Smith
+:[[pszczoła wschodnioafrykańska]] ''A. m. litorea'' Smith
 II  podgatunki afrykańsko-europejskie:
-:pszczoła algierska ''A. m. intermissa'' [[Hugo von Buttel-Reepen|But.-Reep.]]
+:[[pszczoła algierska]] ''A. m. intermissa'' [[Hugo von Buttel-Reepen|But.-Reep.]]
 :[[pszczoła miodna właściwa]] ''A. m. mellifera'' [[Carl von Linné|L.]]
-:pszczoła saharyjska ''A. m.saharensis'' Bald.
+:[[pszczoła saharyjska]] ''A. m.saharensis'' Bald.
-:pszczoła sycylijska ''A. m. sicula'' Grassi
+:[[pszczoła sycylijska]] ''A. m. sicula'' Grassi
-:pszczoła maltańska ''A. m. ruttneri''
+:[[pszczoła maltańska]] ''A. m. ruttneri''
 III  podgatunki południowo-wschodnioeuropejskie:
-:pszczoła kraińska ''A. m. carnica'' [[August Pollman|Pollm.]]
+:[[pszczoła kraińska]] ''A. m. carnica'' [[August Pollman|Pollm.]]
 :[[pszczoła włoska]] ''A. m. ligustica'' Spin.
 IV podgatunki orientalne:
-:pszczoła anatolska ''A. m. anatolica'' Maa
+:[[pszczoła anatolska]] ''A. m. anatolica'' Maa
-:pszczoła cypryjska ''A. m. cypria'' [[August Pollman|Pollm.]]
+:[[pszczoła cypryjska]] ''A. m. cypria'' [[August Pollman|Pollm.]]
-:pszczoła kreteńska ''A. m. adamii'' Rutt.
+:[[pszczoła kreteńska]] ''A. m. adamii'' Rutt.
-:pszczoła perska ''A. m. meda'' Skor.
+:[[pszczoła perska]] ''A. m. meda'' Skor.
-:pszczoła syryjska ''A. m. syriaca'' [[Hugo von Buttel-Reepen|But.-Reep.]]
+:[[pszczoła syryjska]] ''A. m. syriaca'' [[Hugo von Buttel-Reepen|But.-Reep.]]
-:pszczoła egipska ''A. m. lamarkii'' Cock.
+:[[pszczoła egipska]] ''A. m. lamarkii'' Cock.
 V podgatunki kaukaskie:
-:pszczoła armeńska ''A. m. armenica'' Skor.
+:[[pszczoła armeńska]] ''A. m. armenica'' Skor.
-:pszczoła kaukaska ''A. m. caucasica'' [[Konstantin Gorbaczew|Gorb.]]
+:[[pszczoła kaukaska]] ''A. m. caucasica'' [[Konstantin Gorbaczew|Gorb.]]
-:pszczoła kaukaska szerokołapa ''A. m. remipes''  [[Adolf Gerstäcker|Gerst.]]
+:[[pszczoła kaukaska szerokołapa]] ''A. m. remipes''  [[Adolf Gerstäcker|Gerst.]]
-:pszczoła krymska ''A. m. taurica'' [[Władimir Ałpatow|Ałp.]]
+:[[pszczoła krymska]] ''A. m. taurica'' [[Władimir Ałpatow|Ałp.]]
 == Źródła ==

← poprzednia wersja		Wersja z 21:07, 17 lut 2013
Linia 47:		Linia 47:
	{{DEFAULTSORT:pszczola miodna}}		{{DEFAULTSORT:pszczola miodna}}
	[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]		[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]
		+	[[Category:Gatunki pszczoły\|miodna pszczola]]

@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 :pszczoła kaukaska szerokołapa ''A. m. remipes''  [[Adolf Gerstäcker|Gerst.]]
 :pszczoła krymska ''A. m. taurica'' [[Władimir Ałpatow|Ałp.]]
 {{DEFAULTSORT:pszczola miodna}}
 [[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]