Tekst źródłowy strony Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959

'''inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959''' - badania morfologiczne krajowej pszczoły miodnej z lat 1957-1959, obejmujące na terenie Polski 389 rojów pszczelich, z których pobierano po 100 robotnic w celu pomiaru cech morfologicznych, symbolizowanych kolejnymi numerami od 1 do 8 (por. tabl. poniżej). Badania podsumowuje publikacja z 1966 <ref name="pzn66"/>.

W wyniku analizy matematycznej opartej na zespole 8 cech wyodrębniono dwa typy morfologiczne pszczół, typ I reprezentowany przez 35% rojów oraz typ II - 8% rojów, pozostałe roje zostały sklasyfikowane bądź jako uzupełniające typ I (39%), bądź typ II (18%). Na obszarze kraju ma miejsce znaczne zróżnicowanie co do częstotliwości występowania i ilościowej struktury pszczół typu I i typu II oraz rojów uzupełniających te typy, wyróżniono na tej podstawie 7 rejonów (por. ryc. poniżej): 

:A - Podlasie południowe i zachodnie oraz Mazury i część Mazowsza, 
:B - południowo-wschodnia część kraju, na północy i zachodzie po Mazowsze, 
:C - Kujawy, Mazowsze i Góry Świętokrzyskie, na południe po Górny Śląsk, na zachodzie część Wielkopolski, 
:D - Ziemia Lubuska, Dolny Śląsk i Wielkopolska, 
:E - Pomorze, 
:G - północno-wschodnie Podlasie. 

Pszczoły typu I wraz z grupą uzupełniającą - dominujące na terenie całego kraju, identyfikowano z pszczołą środkowoeuropejską, natomiast typ II, morfologicznie zbliżony jest do pszczoły kraińskiej i na terenie Małopolski, gdzie występuje dość licznie, ukształtował się pod jej wpływem (naturalny zasięg północny tego podgatunku), ale obecny także w rejonie G (północno-wschodnie Podlasie), dzięki swojej specyficznej odrębności, został przyporządkowany wpływom pszczoły leśnej, gdyż jest on morfologicznie bliższy pszczole typu II niż typu I.

<br>
{|border="0"
|-
|[[Image:Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1.jpg|300px|Rejony wyodrębnionych grup pszczoły krajowej o odmiennym stosunku ilościowym rojów z pszczołą typu I i II (ryc. zaczerpnięta z pracy <ref name="pzn66"/> str. 31)]]
| Rejony wyodrębnionych grup pszczoły krajowej o odmiennym stosunku ilościowym rojów z pszczołą typu I i II (ryc. zaczerpnięta z pracy <ref name="pzn66"/> str. 31)
|}

<br>
{|border="0"
|-
|
|align="center" colspan="8"| '''Cechy morfologiczne oznaczane podczas inwentaryzacji pszczoły krajowej'''

|-
|colspan="9"| <hr/>

|-align="center"
| Cecha
| Suma szerokości III i IV tergitu odwłokowego
| Długość języczka
| Szerokość IV sternitu
| Powierzchnia lusterka woskowego
| Długość skrzydła przedniego
| Szerokość skrzydła przedniego
| Indeks kubitalny
| Liczba haczyków na tylnym skrzydle

|-align="center"
| Jednostka
| mm
| mm
| mm
| mm<sup>2</sup>
| mm
| mm
| %
| 

|-align="center"
| Nr cechy
| (1)
| (2)
| (3)
| (4)
| (5)
| (6)
| (7)
| (8)

|-
|colspan="9"| <hr/>

|-
|colspan="9"|<br/>

|-
|
|align="center" colspan="8"| '''Wartości średnie oznaczanych cech morfologicznych'''

|-
|colspan="9"| <hr/>

|-
|
|align="center" colspan="8"| Dla zbiorczej populacji krajowej

|-align="center"
| 
| (1)
| (2)
| (3)
| (4)
| (5)
| (6)
| (7)
| (8)

|-align="center"
|
| 4,850
| 6,149
| 2,723
| 2,697
| 9,357
| 3,166
| 60,24 
| 20,63

|-
|colspan="9"| <hr/>

|-align="center"
|
|colspan="8"| W obrębie wyróżnionych typów pszczoły

|-align="center"
| typ 
| (1)
| (2)
| (3)
| (4)
| (5)
| (6)
| (7)
| (8)

|-align="center"
| I
| 4,901
| 6,115
| 2,713
| 2,735
| 9,369
| 3,164
| 61,35
| 20,55
|-align="center"
| II 
| 4,733
| 6,228
| 2,756
| 2,754
| 9,353
| 3,141
| 61,50
| 20,49

|-
|colspan="9"| <hr/>

|-
|
|align="center" colspan="8"| W rejonowej łącznej ocenie

|-align="center"
| rejon
| (1)
| (2)
| (3)
| (4)
| (5)
| (6)
| (7)
| (8)
|-align="center"
| A 
| 4,911
| 6,101
| 2,711
| 2,626
| 9,367
| 3,163
| 63,21 
| 20,63 
|-align="center"
| B 
| 4,895
| 6,142
| 2,721
| 2,737
| 9,420
| 3,180
| 60,10 
| 20,53 
|-align="center"
| C 
| 4,853
| 6,145
| 2,715
| 2,715
| 9,361
| 3,161
| 60,56 
| 20,64 
|-align="center"
| D 
| 4,853
| 6,087
| 2,712
| 2,674
| 9,323
| 3,157
| 59,27
| 20,68 
|-align="center"
| E 
| 4,799
| 6,174
| 2,732
| 2,743
| 9,329
| 3,145
| 61,92
| 20,43
|-align="center"
| F 
| 4,821
| 6,260
| 2,736
| 2,705
| 9,358
| 3,203
| 54,40
| 20,82
|-align="center"
| G 
| 4,744
| 6,207
| 2,766
| 2,760
| 9,372
| 3,159
| 64,17
| 20,60

|-
|colspan="9"| <hr/>
|}

== Źródła ==
<references>
<ref name="pzn66">Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]</ref>
</references>

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]