ApisWiki - Wkład użytkownika [pl]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-21T09:21:58Z

Wikiadmin: /* Data ostatniego oblotu jesiennego */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===

=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

MediaWiki:Newarticletext

2026-05-21T09:14:12Z

Wikiadmin: Utworzono nową stronę "{{Status_niezweryfikowany}} == Nowy artykuł == Wprowadź treść artykułu poniżej. Pamiętaj: artykuł będzie oznaczony jako NIEZWERYFIKOWANY. Strona o tym tytul…"

{{Status_niezweryfikowany}}

== Nowy artykuł ==
Wprowadź treść artykułu poniżej.

Pamiętaj: artykuł będzie oznaczony jako NIEZWERYFIKOWANY.

Strona o tym tytule nie istnieje.
Jeśli chcesz ją utworzyć, wpisz treść strony w poniższym polu (więcej informacji odnajdziesz [$1 na stronie pomocy]).
Jeśli utworzenie nowej strony nie było Twoim zamiarem, wciśnij Wstecz w swojej przeglądarce.

Szablon:Nowy artykul

2026-05-21T08:50:18Z

Wikiadmin: Utworzono nową stronę "{{Status_niezweryfikowany}} == Wstęp == Tu wpisz wprowadzenie... == Treść == Tu wpisz treść artykułu..."

{{Status_niezweryfikowany}}

== Wstęp ==
Tu wpisz wprowadzenie...

== Treść ==
Tu wpisz treść artykułu...

Szablon:Status zweryfikowany

2026-05-21T08:46:28Z

Wikiadmin: Utworzono nową stronę "<div style="padding:10px;border:2px solid green;background:#d4edda;font-weight:bold;"> ✔ Zweryfikowany artykuł </div>"

<div style="padding:10px;border:2px solid green;background:#d4edda;font-weight:bold;">
✔ Zweryfikowany artykuł
</div>

Szablon:Status niezweryfikowany

2026-05-21T08:46:07Z

Wikiadmin: Utworzono nową stronę "<div style="padding:10px;border:2px solid orange;background:#fff3cd;font-weight:bold;"> ⚠ Artykuł NIEZWERYFIKOWANY </div>"

<div style="padding:10px;border:2px solid orange;background:#fff3cd;font-weight:bold;">
⚠ Artykuł NIEZWERYFIKOWANY
</div>

Szablon:Status artykułu

2026-05-21T08:45:37Z

Wikiadmin:

<includeonly>{{{1|niezweryfikowany}}}</includeonly>

Szablon:Status artykułu

2026-05-21T08:40:39Z

Wikiadmin:

{{#switch: {{{1|}}}
| ok =
<div style="padding:10px;border:2px solid green;background:#d4edda;font-weight:bold;">
✔ Zweryfikowany artykuł
</div>

| #default =
<div style="padding:10px;border:2px solid orange;background:#fff3cd;font-weight:bold;">
⚠ Artykuł oczekuje na weryfikację
</div>
}}

[[Category:Do weryfikacji]]

Szablon:Status artykułu

2026-05-21T08:38:26Z

Wikiadmin:

Szablon:Status artykułu

2026-05-21T08:36:38Z

Wikiadmin:

{{#switch: {{{1|}}}
| ok =
<div style="padding:10px;border:2px solid green;background:#d4edda;font-weight:bold;">
✔ Ten artykuł został zweryfikowany przez administratora
</div>

| #default =
<div style="padding:10px;border:2px solid orange;background:#fff3cd;font-weight:bold;">
⚠ Ten artykuł NIE został jeszcze zweryfikowany
</div>
}}

Strona główna

2026-05-21T08:27:18Z

Wikiadmin:

{{Status_artykułu}}

Projekt '''ApisWiki.PL''' ma na celu udokumentowanie dokonań pokoleń pszczelarzy polskich: praktyków, naukowców i światłych amatorów. W ApisWiki.PL prezentowane są syntetyczne zestawienia i artykuły przeglądowe oraz materiały źródłowe. Szczególną częścią projektu jest zamierzenie stworzenia ''Słownika biograficznego pszczelarzy polskich''.

* [[Hodowla pszczoły w Polsce]]
* [[Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]
* [[Słownik biograficzny pszczelarzy polskich|Słownik biograficzny pszczelarzy polskich]] ([[:Category:Pszczelarze polscy|spis biogramów]])
* [[Wybrane prace naukowe i publikacje]]
* [[Archiwalia, fotografie, pamiątki]]
 
<hr/>
Projekt ApisWiki.PL jest przedsięwzięciem niekomercyjnym. Znakomitą większość dotychczas opublikowanych materiałów zebrał i opracował prof. dr hab. Michał Gromisz (1925-2014), gdy materiały pochodzą z innych źródeł jest to odpowiednio zaznaczone. Wykorzystanie materiałów opublikowanych w ApisWiki.PL jest dopuszczalne na warunkach licencji [http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported].

Szablon:Status artykułu

2026-05-21T08:27:00Z

Wikiadmin: Utworzono nową stronę "<div style="padding:10px; border:2px solid orange; background:#fff3cd;"> ⚠️ Ten artykuł NIE został jeszcze zweryfikowany przez administratora. </div>"

<div style="padding:10px; border:2px solid orange; background:#fff3cd;">
⚠️ Ten artykuł NIE został jeszcze zweryfikowany przez administratora.
</div>

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-21T08:23:21Z

Wikiadmin: /* Data pierwszego oblotu wiosennego */

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T07:14:14Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

Gromisz M. (1998): Pożytki i gotowość rodzin pszczelich...[[Media:{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf|PDF]]

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T07:13:46Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

Gromisz M. (1998): Pożytki i gotowość rodzin pszczelich...[[Media:archive_pub_pzn_pzn13_1-55.pdf|PDF]]

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Szablon:PDF

2026-05-20T07:12:55Z

Wikiadmin: Utworzono nową stronę "<includeonly>[https://twojadomena.pl/{{{1}}} {{{2|PDF}}}]</includeonly> <noinclude> Szablon do linkowania plików PDF. Użycie: {{PDF|ścieżka/do/pliku.pdf|opis}} </no…"

<includeonly>[https://twojadomena.pl/{{{1}}} {{{2|PDF}}}]</includeonly>
<noinclude>
Szablon do linkowania plików PDF.

Użycie:
{{PDF|ścieżka/do/pliku.pdf|opis}}
</noinclude>

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T06:28:06Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

Gromisz M. (1998): Pożytki i gotowość rodzin pszczelich...<ref>{{PDF|{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf|PDF}}</ref>

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T06:26:43Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

Gromisz M. (1998): Pożytki i gotowość rodzin pszczelich...<ref>{{PDF|archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf|PDF}}</ref>

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T06:25:25Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T06:25:03Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. {{PDF|archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf|PDF}}

Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T06:24:38Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T06:24:24Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF]
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T06:24:10Z

Wikiadmin: /* Intensyfikacja produkcji pasiecznej */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF] Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T06:23:59Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich == Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf PDF] Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Pszczelnicze badania terenowe w Polsce

2026-05-20T06:23:27Z

Wikiadmin: /* Ocena wagowa pożytków pszczelich */

Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> rozwinął szeroko badania terenowe. W pewnym sensie była to realizacja projektów poczynionych jeszcze przed wojną. Jednym z nich było powołanie społecznej sieci korespondentów-obserwatorów pośród pszczelarzy w Polsce. Przedsięwzięcie to, rozpoczęte w 1946 roku, w ciągu ponad 50 lat przyniosło znakomite rezultaty poznawcze. Powstanie i praca sieci korespondentów Instytutu były przedsięwzięciem naukowym, a i zjawiskiem socjologicznym, bez precedensu w Europie.

:*[[Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa]]

Zadaniem korespondenta była obserwacja w rejonie, w którym utrzymywał on pasiekę, określonych zjawisk w przyrodzie i w życiu rodzin pszczelich. Swoje obserwacje korespondenci zapisywali w kwestionariuszach, które przesyłali do Instytutu Pszczelnictwa. Korespondenci pracowali bezinteresownie. Od 1950 część korespondentów systematycznie ważyła w swojej pasiece wybrany ul – tworząc w ten sposób ogólnokrajową sieć punktów wagowych. W pierwszych latach działalności sieci Instytut zebrał również dane o systemach uli, w których gospodarują korespondenci. W latach 70. korespondentów pytano również o stwierdzone zatrucia pszczół w skutek zabiegów agrotechnicznych. Tematyczne opracowania pozyskanych z terenu danych były okresowo publikowane w ''Pszczelniczych Zeszytach Naukowych'' oraz w formie spopularyzowanej w ''Pszczelarstwie'' i odrębnych wydawnictwach. Opracowania koncentrowały się na zagadnieniach: [[fenologia pszczelarska|fenologii pszczelarskiej]], [[pożytek pszczeli|pożytków pszczelich]] i ich wykorzystaniu, opłacalności produkcji pszczelej.

:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych]]
:*[[Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Spis korespondentów]]

Innym ważnym badaniem przeprowadzonym w latach 1957- 1959 była inwentaryzacja pszczoły krajowej – badanie morfometryczne zmierzające do obiektywnego, ilościowego opisania zróżnicowania populacji [[pszczoła miodna|pszczoły miodnej]] występującej na ziemiach Polskich. W ograniczonym zakresie prace tego rodzaju podjęli już przed II wojną [[Antoni Demianowicz|A.Demianowicz]] i [[Stanisław Sekutowicz|S.Sekutowicz]], materiał zgromadzony przez tych badaczy stanowi uzupełnienie prac Instytutu. Podstawą inwentaryzacji były próby pszczół zbierane w wytypowanych pasiekach na terenie całego kraju i nadsyłane do Instytutu. Zgromadzony materiał badawczy był tak złożony, że jego opracowanie wymagało posłużenia się najnowocześniejszymi znanymi wówczas technikami analizy danych (do takich należała [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taksonomia_wroc%C5%82awska taksonomia wrocławska]) oraz najwydajniejszymi z dostępnych w Polsce maszyn cyfrowych, w Państwowym Instytucie Matematycznym we Wrocławiu. Uzyskane wyniki inwentaryzacji, opublikowane w 1966 roku, mają podstawowe znaczenie dla badań genetyki i ekologii pszczoły w Europie. W trakcie tych prac powstała również praktyczna metodyka pomiarów cech morfologicznych oraz efektywne metody tworzenia statystycznych modeli ras pszczół, wykorzystywane do dzisiaj przez krajowych hodowców.

:*[[Inwentaryzacja pszczoły krajowej 1957-1959]]

Obok wspomnianych już opracowań danych pozyskanych od pszczelarzy korespondentów-obserwatorów oraz inwentaryzacji pszczoły krajowej, w drugiej połowie XX w. zrealizowano w Polsce szereg innych terenowych projektów badawczych, prowadzonych na mniejszą skalę, w krótszym czasie, lub incydentalnych, jak badanie radioaktywności miodu po [http://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa_elektrowni_j%C4%85drowej_w_Czarnobylu awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku]. Wykonawcą lub koordynatorem badań w większości przypadków był Instytut Pszczelnictwa, współdziałały z nim uczelnie rolnicze, liczne zakłady terenowe oraz Związki Pszczelarskie.

Poniżej podejmujemy próbę stworzenia przewodnika po tematyce pszczelniczych badań terenowych w Polsce. Bibliografia i omówienia będą w stopniowo uzupełniane, tak by (co jest zamierzeniem redakcji) przekształciły się w jednolite w formie i wyczerpujące w treści opracowanie źródłowe. Wyróżnione zagadnienia nie są rozłączne: niektóre z nich są wyodrębniane tradycyjnie, inne odpowiadają konkretnym zrealizowanym projektom badawczym, tym samym niektóre pozycje bibliograficzne wymieniane są wielokrotnie.

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11.</ref>
</references>

== Badania morfometryczne pszczoły w Polsce i w krajach ościennych ==
Bornus L., Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Morfometryczne badania krajowej pszczoły miodnej ''Apis mellifica L.''. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):1-46. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_1-46.pdf PDF]

Bornus L., Gromisz M. (1963): Zależność wielkości pszczoły od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(2):49-61. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7-2_49-61.pdf PDF]

Bornus L., Chuda-Mickiewicz B., Kantorek R., Kosidło Z., Prabucki J., Rafińska B., Skiba E., Szpet L. (1981): Morfologiczna ocena pszczół województwa szczecińskiego. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 25:67-84. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn25_67-84.pdf PDF]

Demianowicz A., Gromisz M. (1966): Materiały do poznania pszczoły na pograniczu środkowej i wschodniej Europy. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 10(1-2-3-4):47-55. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn10_47-55.pdf PDF]

Gromisz M. (1961): Zmienność długości języczka u pszczoły krajowej.''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 5:1-31.
[{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn5_1-31.pdf PDF]

Gromisz M. (1963): Zmienność długości języczka pszczół w Polsce w zależności od szerokości geograficznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 7(1):15-22. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn7_15-22.pdf PDF]

Gromisz M. (1967): Porównanie pszczoły Podkarpacia z pszczołami północnej Polski (''Apis mellifica mellifica L.'') i dorzecza Dunaju (''Apis mellifica carnica Pollm.''). ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 11(1-3):1-35. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn11_1-35.pdf PDF]

Gromisz M. (1968): Badania morfometryczne krainki selekcjonowanej w Polsce i Niemieckiej Republice Demokratycznej. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 12(3):99-115. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn12-3_99-115.pdf PDF]

Gromisz M. (2012): Z badań morfologicznych pszczoły miodnej w Bieszczadach. Cz. I. Komańcza i okolice 1978. ApisWiki, czerwiec 2012. [{{SERVER}}/archive/pub/apiswiki/apw_komancz1978.pdf PDF]

== Fenologia pszczelarska ==
Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

=== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin ===
Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

=== Data pierwszego oblotu wiosennego ===
=== Data wyjścia pierwszego roju w sezonie ===
=== Data ostatniego oblotu jesiennego ===

== Higiena pasiek ==

== Intensyfikacja produkcji pasiecznej ==

== Ocena wagowa pożytków pszczelich ==

Gromisz M., Bownik K. (1969): Warunki przyrodniczo-pożytkowe i osiągnięcia produkcyjne pasiek w Polsce w latach 1946-1966. ''Pszczeln. Zesz. Nauk.'' 13(1-2-3):1-55.
{{PDF|archive/pub/pzn/pzn13_1-55.pdf|PDF}}

Gromisz M. (1998): ''Pożytki i gotowość rodzin pszczelich do ich wykorzystania''. 244 publikacja ISiK, Skierniewice. ISBN 83-87617-23-7.

== Międzyrasowe mieszańce heterozyjne ==

== Obrót matkami pszczelimi ==

== Obrót rojami pszczelimi ==

== Od-środowiskowe skażenia miodu i produktów pszczelich ==
Kubik M., Michalczuk L. (1987): Radioaktywne skażenie miodu w roku 1986. ''Pszczelarstwo'' 38(3):7-8. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo38-3_7.pdf PDF]

== Opłacalność pasiecznictwa ==

== Pszczelnicze badania terenowe w Polsce ==
Bornus L. (1955): Z badań nad pszczelnictwem w Polsce. ''Prace Instytutu Sadownictwa'' 1:221-236. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pis1_221-236.pdf PDF]

Bornus L. (1993): ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF]

Bornus L. (2000): ''Pszczelarskie doświadczenia terenowe''. 273 publikacja ISiK, Oddział Pszczelnictwa ISiK w Puławach. ISBN 83-87617-82-2. [{{SERVER}}/archive/pub/pisik/pisik273.pdf PDF]

Kostrzewski Z. (1987): ''Działalność organizacji pszczelarskich w Wielkopolsce''. PWRiL, Poznań, ss.63-64.

== Sezonowy rozwój rodziny pszczelej ==

== Sieć korespondentów Instytutu Pszczelnictwa ==
Apel do Czytelników. ''Pasieka'' 1946, I/III(3-4):39. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1946-3-4_39.pdf PDF]

L.B. (1951): Korespondenci terenowi w pracach Działu Pszczelnictwa. ''Pszczelarstwo'' 2(4):41. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo2-4_41.pdf PDF]

== Systemy uli w Polsce ==
Bornus L. (1952): Systemy uli w pasiekach polskich. ''Pszczelarstwo'' 3(3):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo3-3_7.pdf PDF]

== Wielkość komórek naturalnego plastra pszczelego ==

== Zatrucia pszczół w wyniku zabiegów agrotechnicznych ==
Gromisz Z. (1976): Zatrucia pszczół w sezonie pszczelarskim 1975 na podstawie badań ankietowych. ''Pszczelarstwo'' 27(5):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo27-5_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1977): Zatrucia pszczół w sezonie 1976 r. ''Pszczelarstwo'' 28(7):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-7_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1978): Zatrucia pszczół w sezonie 1977. ''Pszczelarstwo'' 29(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo29-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1979): Zatrucia pszczół w sezonie 1978 r. ''Pszczelarstwo'' 30(7):10. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo30-7_10.pdf PDF]

Gromisz Z. (1981): Zatrucia pszczół pestycydami w latach 1979-1980. ''Pszczelarstwo'' 32(7):6. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo32-7_6.pdf PDF]

Gromisz Z. (1982): Zatrucia pszczół pestycydami. ''Pszczelarstwo'' 33(10):7. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo33-10_7.pdf PDF]

Gromisz Z. (1983): Zatrucia pszczół pestycydami w pasiekach korespondentów Oddziału Pszczelnictwa ISK. ''Pszczelarstwo'' 34(8):10-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo34-8_10.pdf PDF]

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2024-09-16T19:00:54Z

Wikiadmin:

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 16.09.2024). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 5 września 2024 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-5-września-2024.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-15-maj-2024.pdf 2024/05/15], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-25-marca-2024.pdf 2024/03/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-13.09.2023.pdf 2023/09/13], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-19.04.2023-.pdf 2023/04/19], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-30.06.2022.pdf 2022/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-27.04.2022.pdf 2022/04/27],[{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf 2021/06/01], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2024-05-31T17:43:50Z

Wikiadmin:

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 31.05.2024). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 15 maja 2024 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-15-maj-2024.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-25-marca-2024.pdf 2024/03/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-13.09.2023.pdf 2023/09/13], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-19.04.2023-.pdf 2023/04/19], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-30.06.2022.pdf 2022/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-27.04.2022.pdf 2022/04/27],[{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf 2021/06/01], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2024-04-02T16:55:32Z

Wikiadmin:

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 2.04.2024). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 25 marca 2024 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-25-marca-2024.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-13.09.2023.pdf 2023/09/13], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-19.04.2023-.pdf 2023/04/19], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-30.06.2022.pdf 2022/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-27.04.2022.pdf 2022/04/27],[{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf 2021/06/01], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2024-04-02T16:53:43Z

Wikiadmin: /* Przypisy */

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 2.04.2024). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 25 marca 2024 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/wykaz-księgi-25-marca-2024.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-13.09.2023.pdf 2023/09/13], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-19.04.2023-.pdf 2023/04/19], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-30.06.2022.pdf 2022/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-27.04.2022.pdf 2022/04/27],[{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf 2021/06/01], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2023-09-30T21:43:52Z

Wikiadmin:

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 30.09.2023). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 13 września 2023 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-13.09.2023.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-19.04.2023-.pdf 2023/04/19], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-30.06.2022.pdf 2022/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-27.04.2022.pdf 2022/04/27],[{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf 2021/06/01], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2023-05-02T18:32:45Z

Wikiadmin:

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 2.05.2023). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 19 kwietnia 2023 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-19.04.2023-.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-30.06.2022.pdf 2022/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-27.04.2022.pdf 2022/04/27],[{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf 2021/06/01], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2022-07-10T18:28:26Z

Wikiadmin: /* Przypisy */

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 10.07.2022). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 30 czerwca 2022 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-30.06.2022.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-27.04.2022.pdf 2022/04/27],[{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf 2021/06/01], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2022-07-10T18:26:17Z

Wikiadmin: /* Przypisy */

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 10.07.2022). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 30 czerwca 2022 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-30.06.2022.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-27.04.2022.pdf],[{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf 2021/06/01], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2022-04-28T18:15:26Z

Wikiadmin: /* Przypisy */

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 28.04.2022). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 27 kwietnia 2022 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-księgi-27.04.2022.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf 2021/06/01], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Józef Kalinowski

2021-12-24T14:28:05Z

Wikiadmin:

[[Image:Józef_Kalinowski.jpg|thumb|right|150px|Józef Kalinowski]]

'''Józef Kalinowski''' (1925-1997) z zamiłowania i wyboru pszczelarz pragmatyczny o dużym zasobie wiedzy zawodowej umiejętnie przekazywanej pszczelarzom, hodowca racjonalny, perfekcyjny w wychowie matek pszczelich, pionier ich sztucznego unasieniania w Polsce, konstruktor uli i sprzętu pszczelarskiego.

== Biografia ==
Urodził się 7 sierpnia 1925 w Zawadach k. Ryczywołu. W latach okupacji niemieckiej (1939-1945) dzielił los wypędzonych do Generalnej Guberni. Po wojnie powrócił do rodzinnej Wielkopolski i podjął naukę, uwieńczoną studiami w Wyższej Szkole Rolniczej w Poznaniu, które ukończył w 1952; w kwietniu tego roku rozpoczął pracę zawodową jako młody pracownik naukowy w Dziale Żywienia Instytutu Zootechniki w Bydgoszczy. Silnie wyrażone jego pszczelarskie skłonności przeważyły jednak w wyborze specjalizacji zawodowej: w lipcu 1953 znalazł zatrudnieni jako asystent w Pszczelarskiej Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), należącej do Instytutu Sadownictwa; tym stażem rozpoczął wielką pszczelarską przygodę, na początku w strukturach Instytutu Sadownictwa, najpierw jako dyrektor Zakładu Doświadczalnego w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, gdzie w 1954 zorganizował Stację Hodowlo Matek Pszczelich, później od 1956 jako starszy asystent w Oddziale Pszczelnictwa w Skierniewicach; o dużym już zasobie pszczelarskiej wiedzy praktycznej i doświadczalnej, nadal ją wzbogacał elementami twórczymi, m.in. jako pierwszy w Polsce zajął się sztucznym unasienianiem matek pszczelich wykorzystując do tego celu własnej konstrukcji aparat inseminacyjny, dał się też poznać jako świetny fotografik, dokumentujący pszczelarskie zdarzenia. Ten edukacyjny okres pracy dopełnił w 1959 rocznym stażem w USA, na który wyjechał już jako główny specjalista do spraw pszczelarstwa Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Sielinku, dokąd się przeniósł w kwietniu 1958. Na nowym miejscu w swojej rodzinnej Wielkopolsce wykazał wielki talent organizacyjny, dydaktyczny i technologiczny, jako warsztat co dziennej pracy urządził w sposób oryginalny i pomysłowy zespół pasieczny, promieniujący oddziaływaniem dydaktycznym daleko poza Wielkopolskę, gdzie można było poznać nowe technologie pasieczne, doświadczalne i hodowlane. Na dłuższy pobyt zagraniczny wybrał się jeszcze raz, do Norwegii, ale w charakterze raczej eksperta, który miał wiele do zaoferowania. W 1976(?) się doktoryzował w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Jako wysokiej klasy specjalista pszczelarski, świetny praktyk i dociekliwy naukowiec, sumienny i pracowity, był wielce ceniony w swojej branży, niestrudzony i konsekwentny zdobył uznanie i szacunek pszczelarzy, chętnych jego ciekawych wykładów na kursach i szkoleniach różnego stopnia. Był życzliwy i otwarty zawsze służył swoją wiedzą wszechstronną, którą jako pragmatyk i realista obdarzał z pożytkiem odbiorców; trudnił się selekcją pszczoły miejscowej i badaniami jej wykorzystania produkcyjnego m.in. przez krzyżowanie międzyrasowe i międzyliniowe. Stworzył krąg pszczelarzy parających się wychowem matek pszczelich, wdrażając świetne rozwiązania technologiczne (por. [[ulik weselny Kalinowskiego]]). Wiele czasu poświęcał pracy społecznej w Związkach Pszczelarskich, szczególnie w zakresie organizacji i metod hodowli pszczół w wymiarze regionalnym i krajowym. Pasieka w Sielinku, wzorowo prowadzona, z rozbudowanym zapleczem dydaktycznym, służyła dobrze licznym spotkaniach pszczelarzy, które zawsze chętnie organizował; brał udział jako wykładowca w licznych kursach pszczelarskich organizowanych na terenie całego kraju. Był autorem lub współautorem 96 publikacji, w tym 16 ściśle naukowych, oraz 3 podręczników pszczelarskich i licznych artykułów w czasopismach (''Pszczelarstwo'' - 29) i drukach ulotnych. Otrzymał wiele odznaczeń państwowych i branżowych oraz w 1980 honorowe członkostwo Wojewódzkiego Związku Pszczelarzy w Poznaniu. W 1985 przeszedł na emeryturę, osiedlił się w Poznaniu przy ulicy Marysi Sierotki. Po śmierci żony odsunął się od spraw publicznych. Zmarł 31 marca 1997 w Poznaniu.

== Źródła ==
* Barbara Borowczak, w rubryce: Odeszli od nas. ''Pszczelarz Polski'' 1997 (3):28. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczpol/pszczpol1997-3_28-29.pdf PDF]
[[Category:Pszczelarze polscy]]
{{DEFAULTSORT:Kalinowski Jozef}}

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2021-06-16T18:40:52Z

Wikiadmin: /* Przypisy */

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 16.06.2021). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 1 czerwca 2021 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/SKM_C364e21060215080.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf 2020/07/31], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Amos Root

2021-01-15T09:42:58Z

Wikiadmin:

'''Amos Ives Root''' (1839-1924) - znany pszczelarz, twórca przemysłowego wytwarzania oprzyrządowania pszczelarskiego. Urodził się w rodzinie farmera w stanie Ohio Północnej Ameryki. Otrzymał przygotowanie jubilera i został właścicielem firmy jubilerskiej. Przypadek zetknął go z pszczołami (1865), które go wkrótce zafascynowały bez reszty. Podjął gruntowne studia pszczelarskie i zdobytą wiedzę zużytkował praktycznie. Udoskonalił [[ul Langstrotha]], który dzięki niemu zyskał cechę masowości ([[ul Langstrotha-Roota]]). Porzucił jubilerstwo i założył w Medina (stan Ohio) wytwórnię sprzętu pszczelarskiego, która istnieje do dziś prowadzona przez jego potomków (A.I.Root Company) i zadziwia różnorodnością produkcji i działalności związanych z pszczelarstwem (m.in. wyrób świec, drukarnia). Walnie przyczynił się do unowocześnienia pszczelarstwa, m.in. w 1872 podjął produkcję walców do wyrobu węzy, które zyskały dużą popularność. W 1873 rozpoczął wydawanie wychodzącego do dziś czasopisma pszczelarskiego ''Gleanings in Bee Culture'', w 1877 wydaje książkę ''ABC and XYZ of Bee Culture'', która jest ciągle wznawiana po dokonaniu poprawek i uzupełnień, uważana za amerykańską encyklopedię pszczelnictwa.

== Źródła ==
* M.M. (1977): (Oprac.) Dwie najstarsze firmy pszczelarskie w USA. ''Pszczelarstwo'' 28(9):9-11. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo28-9_9-11.pdf PDF]

{{DEFAULTSORT:Root Amos}}
[[Category:Pszczelarze zagraniczni]]

Edmund Uranowicz

2020-12-31T09:56:41Z

Wikiadmin:

[[Image:Edmund Uranowicz.jpg|thumb|right|149px|Edmund Uranowicz]]

'''Edmund Łukasz Uranowicz''' (1886-1937) – prawnik, pszczelarz amator. Urodził się 18 października 1886 w Brzeżanach, ukończył Gimnazjum w 1905, w którym uczył się razem z [http://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_%C5%9Amig%C5%82y-Rydz Edwardem Rydzem], późniejszym Marszałkiem Śmigłym, który wychowywał się w domu jego ojca. Ukończył Uniwersytet we Lwowie w 1909, w 1911 został auskultantem, egzamin sędziowski zdał w 1913, sędzią powiatowym został w 1914 w Podhajcach. Pełnił tę czynność do 1916, w latach 1916-1917 był sędzią w Chodorowie, w 1918 został sędzią w Brzeżanach. W 1928 czasowo przez 6 miesięcy był kierownikiem Sądu Grodzkiego w Przemyślanach. W 1932 został wiceprezesem Sądu Okręgowego w Brzeżanach. W 1936 otrzymał za zasługi w sądownictwie wysokie odznaczenie „Polonia Restituta”. Był uosobieniem skromności i dobroci, nie odmawiał nikomu pomocy. W ''Bartniku Postępowym'', którego był długoletnim korespondentem, zamieszczał cenne rady z praktyki pasiecznej. Jego pasieka, złożona z 80 uli różnych systemów, była świetnie zagospodarowana. Zmarł 9 lutego 1937.

== Źródła ==
* Ś.p. Edmund Uranowicz. ''Pszczelarz Polski i Ogród'' 1937, VIII/XIII(3):77-78. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczpoliogrod/pszczpoliogrod13-3_77-80.pdf PDF]

* Ś. p. Edmund Uranowicz. ''Gazeta Lwowska'' 1937, nr 32, 11 luty, s. 2. (Pismo dostępne w zbiorach [https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej]. [http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=40479 DJVU])

* Manifestacyjny pogrzeb ś. p. Edmunda Uranowicza. ''Gazeta Lwowska'' 1937, nr 34, 13 luty, s. 3. (Pismo dostępne w zbiorach [https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej]. [http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=40483 DJVU])

{{DEFAULTSORT:Uranowicz Edmund Lukasz}}
[[Category:Pszczelarze polscy]]

Plik:Michał Girdwoyń.jpg

2020-11-19T19:58:33Z

Wikiadmin: Michał Girdwoyń. (Źródło: Internet. Wg ''Kłosy'' 1879.04.12(24) T.28 Nr 721, rycina na s. 272.)

Michał Girdwoyń. (Źródło: Internet. Wg ''Kłosy'' 1879.04.12(24) T.28 Nr 721, rycina na s. 272.)

Michał Girdwoyń

2020-11-19T19:52:50Z

Wikiadmin:

[[Image:Michał Girdwoyń.jpg|thumb|right|149px|Michał Girdwoyń]]

'''Michał Girdwoyń''' (Girdwojń) (1841-1924) - głębokiej wiedzy przyrodnik o przygotowaniu matematycznym, wybitny znawca anatomii pszczoły miodnej, świetny ichtiolog, niezrównany w urządzaniu gospodarstw rybnych.

== Biografia ==
Urodził się w Wilnie 24 października 1841, otrzymał wychowanie patriotyczne z ambicjami naukowymi. Po ukończeniu gimnazjum wileńskiego podjął dalsze studia, których geografia była imponująca: 1857-1863 Szkoła i Akademia Inżynierii Wojskowej w Petersburgu, 1865-1867 Szkoła Główna w Warszawie, 1871-1872 Szkoła Rolnicza w Żabikowie pod Poznaniem, 1872-1874 Akademia Rolnicza w Prószkowie na Śląsku Opolskim, 1874 Uniwersytet Jagielloński, 1874-1875 paryska Sorbona i College de France oraz Muzeum Przyrodnicze. Spełniał w ten sposób swoje zainteresowania przyrodnicze, ukierunkowane przede wszystkim na wiedzę stosowaną w zakresie rolnictwa; w 1872 ukazał się drukiem w Poznaniu jego ''Rys ustroju główniejszych narzędzi ciała pszczelnego'', a Szkoła Rolnicza w Żabikowie wydała trzy jego rozprawy: I. ''Budowa ulów'', II. ''Narzędzia pszczelnicze'' i III. ''Ustrój ciała pszczelego''. Jako pracę dyplomową na zakończenie studiów paryskich przedłożył ''Anatomię pszczoły'', zawartą w 16 tablicach i 172 rysunkach z dokładnymi opisami; praca ta została wydana w 1875 w Paryżu i tym samym roku w Poznaniu u Żupańskiego, wyszła też w tłumaczeniu francuskim w Paryżu i angielskim w Londynie; zyskała ona światowy rozgłos i ogólne uznanie, została obdarzona na Wystawie Powszechnej w Wiedniu medalem zasługi, a Towarzystwo Rolnicze w Krakowie przyznało medal srebrny (najwyższe odznaczenie), zaś Akademia Paryska w 1878 powołała jej autora w poczet swoich członków honorowych. W 1877 ożenił się i od 1885 osiedlił się na stałe w majątku swojej żony Iszlinach na Żmudzi, gdzie założył słynne gospodarstwo rybne i dał się poznać jako świetny ichtiolog, uznany i wzięty projektant tego rodzaju inwestycji rolnych; zmarł w Święta Bożego Narodzenia 1924 w Iszlinach.

== Publikacje ==

Katalog Biblioteki Narodowej: [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=a&searcharg=girdwoyń+michał Girdwoyń Michał]


* Michał Girdwoyń ''Anatomia pszczoły'', Pamiętnik Towarzystwa Nauk Ścisłych w Paryżu T. 6 (1875), Nakładem Biblioteki Kórnickiej. (Praca dostępna w zasobach [http://rcin.org.pl RCIN] : [http://rcin.org.pl/dlibra/docmetadata?id=6592 pozycja 6592]. [http://rcin.org.pl/Content/6592 PDF])

== Źródła ==
* D. n. (1879): Prace na polu gospodarstwa krajowego pp. Michała i Kazimierza Girdwojniów i p. Brunona Dłużewskiego ''Kłosy: czasopismo ilustrowane, tygodniowe, poświęcone literaturze, nauce i sztuce'' 1879.04.12(24) T.28 Nr 721, ss. 269-270. (Pismo dostępne w zasobach [https://www.wbc.poznan.pl/dlibra Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej] : [https://www.wbc.poznan.pl/publication/392851 pozycja 392851]. [https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/392851/edition/305581/content DJVU])

* Gečys V., Lirski A. (2011): Sto siedemdziesiąta rocznica urodzin słynnego ichtiologa i projektanta europejskich gospodarstw karpiowych i pstrągowych, inicjatora hodowli ryb na Litwie, Michała Girdwoynia. ''Komunikaty Rybackie'' Nr 4:26-29. [http://www.infish.com.pl/wydawnictwo/KR/KR_numer/KR2011/Stresz11_04_03.html Streszczenie]

[[Category: Pszczelarze polscy]]
{{DEFAULTSORT:Girdwoyń Michał}}

Badania ankietowe Instytutu Pszczelnictwa/Archiwum danych

2020-11-19T10:27:00Z

Wikiadmin:

{|cellpadding=20
|-style="background-color:Lavender"
| Publikowane w archiwum dane są wynikiem wieloletniej bezinteresownej pracy setek pszczelarzy działających w ramach zorganizowanej przez Instytut Pszczelnictwa <ref name="p1"/> sieci społecznej obserwatorów-korespondentów; przy ewentualnym ich publicznym wykorzystaniu bezwzględnie należy wskazać, iż pochodzą one z badań ankietowych Oddziału Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (obecnie [http://www.opisik.pulawy.pl/ Oddział Pszczelnictwa Instytutu Ogrodnictwa]) oraz zacytować ApisWiki.PL jako repozytorium, z którego zostały pobrane.
|-
| Redakcja ApisWiki.PL dołożyła wszelkich starań by pierwotne archiwum danych złożone z dokumentów papierowych przekształcić do postaci elektronicznej bezbłędnie; Redakcja nie gwarantuje jednak, że publikowane archiwum elektroniczne jest wolne od jakichkolwiek błędów. Ewentualne korekty będą uwzględniane w repozytorium ApisWiki.PL
|}

<references>
<ref name="p1">Nazwa „Instytut Pszczelnictwa” jest tu umowna, placówka naukowa, która prowadziła opisywane badania ulegała przekształceniom administracyjnym przy zachowaniu ciągłości pracy; formalnie nosiła ona kolejno nazwy: Instytut Pszczelarski w Lublinie (1946 - 1948), Oddział Pszczelarski PINGW w Puławach (1948-1950), Zakład Pszczelarski Instytutu Zootechniki w Krakowie (1950-1951), Dział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Lublinie (1951-1963), Zakład Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (1963-1965), Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa w Puławach (1965-2011). Nazwy i daty wg: Leon Bornus, ''Z historii Instytutu Pszczelarskiego. (Lublin-Skierniewice-Puławy)'', Puławy 1993, ss. 5-11. [{{SERVER}}/archive/pub/varia/z_historii_instytutu_pszczelarskiego_1993.pdf PDF] </ref>
</references>

== Daty zakwitania wybranych gatunków roślin 1946-2000 ==
Archiwum zawiera daty zakwitania wybranych gatunków roślin odnotowane w różnych punktach Polski w latach 1946-2000. Obserwacjom podlegało 16 gatunków roślin o dużym znaczeniu pożytkowym, lub których kwitnienie skorelowane jest w czasie ze zmianą faz sezonowego rozwoju rodziny pszczelej. Najpełniejsze dotychczas opracowanie danych zebranych tą drogą zawiera praca:

:Gromisz M. (1993): Daty zakwitania ważniejszych roślin miododajnych w Polsce w latach 1946-1986. ''Pszczelnicze Zeszyty Naukowe'' 37:89-101. [{{SERVER}}/archive/pub/pzn/pzn37_89-101.pdf PDF]

W archiwum dane dla każdego z gatunków roślin podano w osobnym pliku, o odpowiedniej nazwie wymienionej w poniższej tabeli, oraz zbiorczo w pliku <tt>rosliny_miododajne.csv</tt>. Pliki w archiwum sporządzone są w wariancie podstawowym (<tt>.csv</tt>) oraz w wariancie dostosowanym do spolonizowanych wersji programów w środowisku MS Windows (<tt>_pl.csv</tt>). Opis formatu danych w archiwum zawiera plik <tt>opis_archiwum.html</tt>. Plik <tt>daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1.zip</tt> zawiera spakowane kompletne archiwum.

Archiwum (2014.02.10, edycja 1.0.1).
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2

|-
|align="center"| Dane
|align="center"| Nazwa pliku

|-
|rowspan=2| [[Agrest pospolity]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/agrest_pospolity.csv <tt>agrest_pospolity.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/agrest_pospolity_pl.csv <tt>agrest_pospolity_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Chaber bławatek]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/chaber_blawatek.csv <tt>chaber_blawatek.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/chaber_blawatek_pl.csv <tt>chaber_blawatek_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Gryka zwyczajna]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/gryka_zwyczajna.csv <tt>gryka_zwyczajna.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/gryka_zwyczajna_pl.csv <tt>gryka_zwyczajna_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Koniczyna biała]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/koniczyna_biala.csv <tt>koniczyna_biala.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/koniczyna_biala_pl.csv <tt>koniczyna_biala_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Koniczyna czerwona]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/koniczyna_czerwona.csv <tt>koniczyna_czerwona.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/koniczyna_czerwona_pl.csv <tt>koniczyna_czerwona_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Leszczyna pospolita]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/leszczyna_pospolita.csv <tt>leszczyna_pospolita.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/leszczyna_pospolita_pl.csv <tt>leszczyna_pospolita_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Lipa drobnolistna]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/lipa_drobnolistna.csv <tt>lipa_drobnolistna.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/lipa_drobnolistna_pl.csv <tt>lipa_drobnolistna_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Malina właściwa]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/malina_wlasciwa.csv <tt>malina_wlasciwa.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/malina_wlasciwa_pl.csv <tt>malina_wlasciwa_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Gorczyca polna|Ognicha]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/ognicha.csv <tt>ognicha.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/ognicha_pl.csv <tt>ognicha_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Podbiał pospolity]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/podbial_pospolity.csv <tt>podbial_pospolity.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/podbial_pospolity_pl.csv <tt>podbial_pospolity_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Robinia akacjowa]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/robinia_akacjowa.csv <tt>robinia_akacjowa.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/robinia_akacjowa_pl.csv <tt>robinia_akacjowa_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Rzepak ozimy]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/rzepak_ozimy.csv <tt>rzepak_ozimy.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/rzepak_ozimy_pl.csv <tt>rzepak_ozimy_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Śnieżyczka przebiśnieg]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/sniezyczka_przebisnieg.csv <tt>sniezyczka_przebisnieg.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/sniezyczka_przebisnieg_pl.csv <tt>sniezyczka_przebisnieg_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Wierzba iwa]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/wierzba_iwa.csv <tt>wierzba_iwa.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/wierzba_iwa_pl.csv <tt>wierzba_iwa_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Wiśnia pospolita]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/wisnia_pospolita.csv <tt>wisnia_pospolita.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/wisnia_pospolita_pl.csv <tt>wisnia_pospolita_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| [[Wrzos zwyczajny]] daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/wrzos_zwyczajny.csv <tt>wrzos_zwyczajny.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/wrzos_zwyczajny_pl.csv <tt>wrzos_zwyczajny_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| Rośliny miododajne daty zakwitania
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/rosliny_miododajne.csv <tt>rosliny_miododajne.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/rosliny_miododajne_pl.csv <tt>rosliny_miododajne_pl.csv</tt>]

|-
|rowspan=2| Wykaz punktów obserwacyjnych
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/punkty_obserwacyjne.csv <tt>punkty_obserwacyjne.csv</tt>]

|-
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/punkty_obserwacyjne_pl.csv <tt>punkty_obserwacyjne_pl.csv</tt>]

|-
| Opis archiwum
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1/opis_archiwum.html <tt>opis_archiwum.html</tt>]

|-
| Archiwum spakowane
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1.zip <tt>daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1.zip</tt>]

|-
| Sygnatury MD5 plików
| [http://apiswiki.pl/archive/pbt/daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1_md5.txt <tt>daty_zakwitania_ankiety_1946-2000_ed1.0.1_md5.txt</tt>]

|}

[[Category:Pszczelnicze badania terenowe w Polsce]]
[[Category:Fenologia pszczelarska]]
[[Category:Obserwacje fenologiczne]]

Linia Bałtycka

2020-11-18T00:48:22Z

Wikiadmin:

'''linia Bałtycka''' - linia pszczoły kraińskiej charakteru syntetycznego, oparta na importach i hodowli krajowej pszczół tej rasy, formowana od 1991 przez A.Matulę w warunkach klimatyczno-pożytkowych Warmii, z zastosowaniem kontroli doboru poprzez sztuczne unasienianie oraz trutowisko na Mierzei Wiślanej; charakteryzuje się wczesnym i dynamicznym rozwojem, tworzą się bardzo silne rodziny, matki czerwią intensywnie przez cały sezon za wyjątkiem okresów obfitego pożytku; są miodne, dobrze wykorzystują jakiekolwiek pożytki, obfite jak i umiarkowane, chętnie zbierają spadź; bardzo dobrze zimują; pszczoły dobrze trzymają się plastrów, są łagodne, ale mogą wykazywać tendencje do agresywności w złych warunkach pogodowych, mają umiarkowane skłonności do rójki, ale łatwo można jej zapobiegać prostymi zabiegami.

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Wzorzec morfologiczny linii Bałtycka
! Szerokość IV tergitu mm
! Długość języczka mm
! Indeks kubitalny %
|-
| 2,22-2,36
| 6,29-6,68
| 40,1-56,8
|}

== Źródła ==
* Matula A. (1996): Moja przygoda z Carniką. ''Pszczelarz Polski'' 7(1):12. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczpol/pszczpol1996-1_12.pdf PDF]

[[Category:Linie hodowlane pszczoły w Polsce]]
{{DEFAULTSORT:Bałtycka}}

Ul słowiański słomiany Bażańskiego

2020-11-01T16:40:00Z

Wikiadmin: Ul słowiański słomiany Bażanskiego przeniesiono do Ul słowiański słomiany Bażańskiego

'''ul słowiański słomiany Bażańskiego''' - z serii [[ule włościańskie|uli gospodarskich]] konstrukcja z 1878 ks. P. Bażańskiego z kręconych powróseł słomy wyrabiana na prawidle, które ma postać pudła o wymiarach wnętrza [[ul Ciesielskiego|ula Ciesielskiego]] Powrósło grubości 25 mm obwija się wokół pudła od dołu ku górze i tu się zaszywa, aby się nie strzępiło, po czym rozpoczyna się od dołu nawijanie drugiej i trzeciej warstwy takiego samego powrósła, aż powstanie ściana grubości 75 mm, którą się umacnia szyciem [[technika żeberkowo-ściegowa|techniką żeberkowo-ściegową]]. Wykończenie i urządzenie wnętrza - takie jak w [[ul słowiański słomiany|ulu słowiańskim słomianym]].

{{DEFAULTSORT:ul slowianskislomianyBazanskiego}}
[[Category:Mieszkania pszczoły]]
[[Category:Konstrukcje uli|slowianskislomianyBazanskiego ul]]

Ul słowiański słomiany Bażańskiego

2020-11-01T16:39:37Z

Wikiadmin:

Edward Radomski

2020-08-31T20:11:14Z

Wikiadmin:

[[Image:Edward Radomski.jpg|thumb|right|149px|Edward Radomski]]

'''Edward Radomski''' (1882-1962) – znakomity pszczelarz, twórca dużej pasieki przemysłowej na Wołyniu.

== Biografia ==
Urodził się 2 października 1882 we wsi Koniszczów, pow. Nowa Uszyca na Podolu, był jedynym synem Petroneli i [[Wiktor Radomski|Wiktora]] Radomskich, którzy utrzymywali się z pszczelarstwa. Od dziecka miał kontakt z pszczołami w pasiece ojca i bardzo się nimi interesował. Naukę rozpoczął w rosyjskiej szkole przycerkiewnej, kontynuował ją w gimnazjum w Winnicy. W tym czasie przeczytał książkę [[Lorenzo Langstroth|Lorenzo Langstrotha]] ''Ul i pszczoła'', poznał też biografię [[Charles Dadant|Charlesa Dadanta]], zafascynowany jego osiągnięciami za cel swego życia obrał stworzenie własnej dużej dochodowej firmy pszczelarskiej. Po ukończeniu gimnazjum wrócił do domu i wystarał się o posadę kierownika pasieki w pobliskim majątku hrabiego Białeckiego. Była to duża pasieka w ulach [[ul Dadanta|Dadanach]], uporządkował ją i unowocześnił gospodarkę pasieczną, m.in. wprowadził miodarkę własnej konstrukcji. Pasieka, pod jego kierownictwem dawała dużo miodu i zyskała rozgłos w okolicy. Wielu pszczelarzy przyjeżdżało ją oglądać. W 1902 z posady u hrabiego zrezygnował, by podjąć pracę pasiecznika u pułkownika Arszyniewskiego (właściciela kilku majątków i 2 pasiek po 60 uli, w jednej [[ul Lewickiego|Lewickiego]], w drugiej [[ul Dadanta|Dadanta]]). Jesienią tego roku zakupił też na własność 60 pniową pasiekę w [[ul Lewickiego|ulach Lewickiego]], płacąc 10 rubli za ul. Wobec nowych obowiązków przeniósł się do Żytomierza, zamieszkał na peryferiach miasta. W 1903 w styczniu ożenił się z Teofilą Wajrach. Pasiekę zakupioną umieścił na Kroszni przedmieście Żytomierza. (Niestety pszczoły były zarażone zgnilcem i blisko połowa rojów padła w ciągu pierwszej zimy po zakupie). Od 1 września 1903 zaangażował się również jako nauczyciel zawodu pszczelarskiego w miejscowej Szkole Rolniczej. Zatrudniał praktykantów, prowadził stolarnię i wytwarzał ule. Powiększył pasiekę do 80 pni. W styczniu 1904 oficjalnie otworzył firmę „Pasieka Przemysłowa Edwarda Radomskiego w Żytomierzu na Kroszni”. Przedsięwzięcie prosperowało dobrze. Produkował również węzę, i matki pszczele. Po 5 latach zrezygnował z pracy u płk. Arszyniewskiego, choć w dalszym ciągu dzierżawił od niego działkę. Miał wówczas już 3 własne pasieki, później powstały jeszcze 2 pasieki wędrowne. W 1909 liczyły one 285 pni. Na podstawie swoich doświadczeń i przemyśleń skonstruował ul własnego pomysłu, łącząc cechy uli [[ul Lewickiego|Lewickiego]] i [[ul Dadanta|Dadanta]]. W 1909 wziął udział jako wystawca we Wszechsłowiańskim Zjeździe Pszczelarzy w Kijowie, otrzymał tam duży brązowy medal ministra rolnictwa. Rok później na wystawie w Kijowie medal srebrny ministra rolnictwa. W 1912 na wystawie rolniczej otrzymał Złoty Medal, 1913 złoty medal na wystawie w Żytomierzu. Pisywał artykuły do czasopism pszczelarskich polskich i rosyjskich. Wybuch wojny 1914 radykalnie zmienił sytuację, jego pracownicy zostali zmobilizowani, brakowało nowych, wkrótce był zmuszony do sprzedaży pasieki za grosze. Zapanował ogólny nieporządek i grabieże. W 1917 bolszewicki Komitet Rewolucyjny przyznał mu prawo nieodpłatnego użytkowania działki, którą dzierżawił (jej właściciel płk. Arszyniewski zmarł jeszcze przed wybuchem rewolucji). Udało się uratować 100 pni i sprzęt pasieczny, co zapewniło minimalne środki utrzymania. Warunki życia w po-rewolucyjnej Rosji sprawiły, że Polacy licznie zamieszkujący dotąd Żytomierz masowo wyjeżdżali do Polski, władze sowieckie nie robiły przy tym utrudnień. W maju E.R. 1926 spieniężył wszystko i wraz liczną rodziną <ref name="p1" /> również udał się do Polski. W Polsce rodzina Radomskich osiedliła się w Klewaniu k. Równego na Wołyniu. E.R. kupił tam działkę budowlaną oraz zapas drewna. Jeszcze w 1926 roku zbudował dom i ogrodził działkę. Rodzina natychmiast przystąpiła też do zakładania pasieki. Z trudem nabyto 27 kłód (10 rubli w złocie za jedna kłodę), zbudowano również tanie ule nieocieplane systemu wielkopolskiego. Nie sprawdziły się jednak, sprzedano je potem na opał. Kolejne lata okazały się dla gospodarki pasiecznej pomyślne. Zaczęto koncentrować się na produkcji węzy, sprzętu i matek pszczelich (było to korzystniejsze i mniej ryzykowne niż produkcja miodu). Pasieka przynosiła godziwy dochód. W 1933 ogólny stan rodzin pszczelich wynosił 200. W samym Klewaniu stan wahał się ok. 100. Pozostałe w dwóch pasiekach w wydzierżawionych miejscach 6 i 12 km od Klewania. W tym samym roku E.R. oficjalnie uczynił swoich synów wspólnikami, rodzinna pasieka otrzymała nazwę „Pasieka Przemysłowa – Edward Radomski i Synowie”. Lata drugiej wojny światowej Radomscy przetrwali w Klewaniu borykając się z trudnymi warunkami życia i gospodarowania. W 1945 syn [[Dobrosław Radomski|Dobrosław]], zmobilizowany do wojska w 1944, powiadomił rodziców, iż jako żołnierz po zakończeniu działań wojennych otrzymał gospodarstwo rolne w Działdowie. Rodzina Radomskich postanowiła repatriować się do Polski do Działdowa. Wyjechali z Klewania koleją 21 maja 1945. Zabrali ze sobą sprzęt pasieczny (miodarkę, walce do węzy) i 30 uli [[nukleus|nukleusów]]. Na miejsce dotarli 2 czerwca. W Działdowie natychmiast podjęto odbudowę pasieki. W tym celu zakupiono stary barak drewniany, który rozebrano a z pozyskanego drewna wykonano ok. 120 uli (dwurodzinnych warszawskich poszerzonych typu „Radomski” <ref name="p2"/><ref name="p3"/>). Stopniowo główną rolę w rodzinnym gospodarstwie pszczelarskim zaczął odgrywać syn [[Dobrosław Radomski|Dobrosław]]. E.R. napisał broszury ''Zapora'' i ''Czterdzieści cztery lat wśród pszczół''. Zmarł 12 maja 1962 w Działdowie. Jego żona Teofila zmarła 10 maja 1949, w wieku 64 lat.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">Edward Radomski miał 7-ioro dzieci: [[Leopold Radomski|Leopold]] (1903-1981), Wiktoria (1906-), Józefa (1908-1929), [[Kazimierz Radomski|Kazimierz]] (1910-), [[Dobrosław Radomski|Dobrosław]] (1914-1995), Cecylia (1916-), Mieczysław (1918-). Spośród wszystkich członków rodziny w Rosji pozostała tylko córka Wiktoria, która już miała własną rodzinę, do Polski nigdy nie dotarła. Mieczysława w 1938 powołano do podchorążówki, w tragicznym wrześniu 1939 roku został aresztowany przez Sowietów, poczym zaginął; wszyscy pozostali synowie aktywnie zajmowali się pszczelarstwem. </ref>

<ref name="p2">Fr. Radomski (1946): Jakie powinny być uliki weselne ? ''Pszczelarz Polski'' 2(8):220-224.
[{{SERVER}}/archive/pub/pszczpol/pszczpol1946-8_220-224.pdf PDF]</ref>

<ref name="p3">List Edwarda Radomskiego nadesłany w marcu 1948 do Instytutu Pszczelarskiego w Lublinie. [{{SERVER}}/archive/sbpp/edward_radomski/edward_radomski_list_1948.pdf PDF]</ref>
</references>

== Źródła ==
* Życiorysy i opisy pasiek wybitniejszych pszczelarzy polskich. Pasieka Edwarda Radomskiego. W: ''Pamiętnik Wszechsłowiańskiego Zjazdu Pszczelniczego i Wystawy Pszczelniczej w Poznaniu 15-25. VIII 1929 R.'', s. 42. Druk wydany jako numer specjalny miesięcznika ''Pszczelnictwo Polskie'' 1929, V (8). [{{SERVER}}/archive/pub/pszczpolskie/pszczpolskie5-8.pdf PDF]

* Kazimierz Radomski ''80 lat wśród pszczół''. Wyd. Wojewódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Łosiowie, PPH „Pasieka” Opole, Opole 2000, ISBN 83-908165-1-2, ss. 184.

* Danuta Radomska-Filipek (2004): Edward Radomski - polski pszczelarz z Żytomierszczyzny. ''Газета Польська/Gazeta Polska'' 10(50):3. (Pismo wydawane przez ''Польське Наукове Товариство у Житомирі'' ([http://www.ptnz.org.ua/gazeta.php strona pisma])). [{{SERVER}}/archive/sbpp/edward_radomski/N2004_0050.pdf (kopia) PDF]

{{DEFAULTSORT:Radomski Edward}}
[[Category:Pszczelarze polscy]]

Linia Dobra

2020-08-05T21:39:14Z

Wikiadmin:

'''linia Dobra''' - linia pszczoły środkowoeuropejskiej z elementami genetycznych uwarunkowań pszczoły kraińskiej, jak scharakteryzowano genotyp matki założycielki, wytypowanej komisyjnie w 1947 w pasiece J. Czecha w Dobrej k.Limanowej w celu utworzenia linii odpowiadającej warunkom strefy krakowskiej ([[hodowla strefowa|hodowla strefowa]]), w jej części na styku zasięgów naturalnych obu tych podgatunków; pasiekę hodowlaną urządzono w Rabie Wyżnej, potem zmieniano jej lokalizację, czemu towarzyszył kryzys w pracy hodowlanej, któremu zapobiegł skutecznie A.Chwałkowski (Bochnia, trutowisko w Puszczy Niepołomickiej), ostatecznie ośrodek sekcji tej linii trafił do Brzeznej (Nowy Sącz), gdzie funkcjonował wydajnie do połowy lat sześćdziesiątych; charakteryzowała się ona opóźnionym rozwojem wiosennym rodzin, które osiągały siłę średnią i dawały raczej średnie zbiory miodu, matki zarzucały czerwienie z końcem sierpnia; zimowanie bardzo dobre; pszczoły odznaczały się wybitną łagodnością oraz słabo wyrażoną skłonnością do rojenia się, nieskore do rabunku.

Reprodukcją tej linii interesowali się bardzo hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego ([[linia Dobra B-52|linia Dobra B-52]], [[linia Beskidka|linia Beskidka]]), zmierzając do ukształtowania jej na modłę pszczoły kraińskiej; obecnie obserwuje się nawrót do tych tradycji hodowlanych z zafascynowaniem rodzimą krainką ([[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera|linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]).

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Parametry morfologiczne linii Dobra
! Rok
! Szerokość III i IV tergitu mm
! Długość języczka mm
! Indeks kubitalny %
|-
| 1959
| 4,890
| 6,145
| 57,2
|-
| 1964
| 4,91
| 6,22
| 61,4
|}

== Źródła ==
* Bornus L. (1961): Na czym polega opis linii hodowlanej pszczół?. ''Pszczelarstwo'' 12(3):1. [{{SERVER}}/archive/pub/pszczelarstwo/pszczelarstwo12-3_1.pdf PDF]
* Mendrala St. (1948): Obserwacja pszczół Strefy Podgórskiej. ''Pasieka'' 1948 (3):65-67. [{{SERVER}}/archive/pub/pasieka/pasieka1948-3_65.pdf PDF]

{{DEFAULTSORT:linia Dobra}}
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]
[[Category:Linie hodowlane pszczoły w Polsce|Dobra linia]]

Linia CT46

2020-08-05T09:02:34Z

Wikiadmin:

'''linia CT46''' - linia pszczoły kraińskiej sięgająca korzeniami [[linia Troiseck|linii Troiseck]], której matki importowane dały jej początek, lokowany w 1971 w SHiUZ w Brzesku przez A.Chwałkowskigo; pszczoły są ciemno ubarwione, pokryte gęsto jasnymi włoskami, niekiedy występują zażółcenia II tergitu odwłokowego; są bardzo łagodne, dobrze trzymają się plastrów, wykazują się znikomą rojliwością, mocno kitują gniazda zwłaszcza na zimę, zimują dobrze; bardzo wczesne wziątki traktują jako rozwojowe, pełnię rozwoju osiągają w okresie kwitnienia jabłoni, tworzą rodziny o średniej sile.

 
{|border="1"
|+ Morfologiczny wzorzec linii CT46
! Rok
! Szerokość IV tergitu mm
! Długość języczka mm
! Indeks kubitalny %
|-
| 2002
| 2,210-2,340
| 6,380-6,700
| 39,0-56,0
|}

{{DEFAULTSORT:linia CT46}}
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]
[[Category:Linie hodowlane pszczoły w Polsce|CT46 linia]]

Linia CT46

2020-08-05T09:01:47Z

Wikiadmin:

'''linia CT46''' - linia pszczoły kraińskiej sięgająca korzeniami [[linia Troiseck|linii Troiseck]], której matki importowane dały jej początek, lokowany w 1971 w SHiUZ w Brzesku przez A.Chwałkowskigo; pszczoły są ciemno ubarwione, pokryte gęsto jasnymi włoskami, niekiedy występują zażółcenia II tergitu odwłokowego; są bardzo łagodne, dobrze trzymają się plastrów, wykazują się znikomą rojliwością, mocno kitują gniazda zwłaszcza na zimę, zimują dobrze; bardzo wczesne wziątki traktują jako rozwojowe, pełnię rozwoju osiągają w okresie kwitnienia jabłoni, tworzą rodziny o średniej sile.

 
{|border="1", cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Morfologiczny wzorzec linii CT46
! Rok
! Szerokość IV tergitu mm
! Długość języczka mm
! Indeks kubitalny %
|-
| 2002
| 2,210-2,340
| 6,380-6,700
| 39,0-56,0
|}

{{DEFAULTSORT:linia CT46}}
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]
[[Category:Linie hodowlane pszczoły w Polsce|CT46 linia]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2020-08-05T08:58:28Z

Wikiadmin:

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 5.08.2020). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 31 lipca 2020 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejska
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Linie hodowlane pszczoły w Polsce

2020-08-05T08:49:07Z

Wikiadmin:

Zamieszczona poniżej tabela zestawia [[linia hodowlana|linie hodowlane]] pszczół wyselekcjonowane w Polsce do 2012 roku, w tym linie wygasłe oraz populacje, które z różnych przyczyn nie uzyskały formalnego statusu linii. Aktualny wykaz populacji pszczół o uznanym formalnie statusie linii hodowlanych publikuje [http://www.kchz.agro.pl Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt], jako ''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' <ref name="p1"/>. Linie, których nie wymienia ''Wykaz'' publikowany przez KCHZ, a o wygaśnięciu, których brak jest wiarygodnych danych, w poniższej tabeli oznaczono skrótem '''b.o.k.''' w kolumnie Uwagi. W uzupełnieniu, w osobnej tabeli wymieniono linie hodowlane wyselekcjonowane w innych krajach europejskich, a które odegrały znaczącą rolę w hodowli pszczół w Polsce.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">''Wykaz linii hodowlanych pszczół dla, których otwarto księgi'' dostępny jest w internecie pod [http://www.kchz.agro.pl/blog/category/kchz/hodowla/ tym odsyłaczem] (aktualność odsyłacza zweryfikowano 5.08.2020). Kopię ''Wykazu'' wg stanu na 31 lipca 2020 zamieszczono [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-31.07.2020.pdf tutaj]; kopie wcześniejszych wykazów: [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-1.03.2019.pdf 2019/03/1], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz-ksiegi-25.01.2019.pdf 2019/01/25], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-Linii-Hodo-Pszczol-Ksiegi_2018.pdf 2018/04/12], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-linii-ksiegi-30-04-2017.pdf 2017/04/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/ksiegi_2016.pdf 2016/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz-ksiegi-29-02-2016.pdf 2016/02/29], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2015.pdf 2015/06/30], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_28_02_2015.pdf 2015/02/28], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Pszczoly_ksiegi_2014.pdf 2014][{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_ksiegi_30_06_2013.pdf 2013], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/Wykaz_lini_pszczol_ksiegi_30_06_2012.pdf 2012], [{{SERVER}}/archive/hmp/kchz/wykaz_lini_hod_pszczol_ksiegi_30_06_2011.pdf 2011].</ref>
</references>

{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w Polsce
! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka

|-
| [[linia 13K|13K]]
| środkowoeuropejska
| 1955
| b.o.k
| [[Czesław Bojarczuk|Czesław Bojarczuk]], Pszczelarska Stacja Doświadczalna w Górnej Niwie, po 1959 Rejonowy Rolniczy Zakład Doświadczalny w Końskowoli
|-
| A
|
|
| patrz [[linia Augustowska| linia Augustowska]]
|
|-
| Ab
| kraińska
|
|
|
|-
| AGA
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Alfa|Alfa]]
| kaukaska
|
| b.o.k
| A. Zawilski
|-
| Alpejka
| Kraińska
|
|
|
|-
| Alsin
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Asta| Asta]]
| środkowoeuropejskia
| 1937
|
| [[Aleksander Stasiński|A.Stasiński]] (Radomsko), w 1975 odsprzedana dla SHiUZ w Kocierzowych.
|-
| [[linia Augustowska| Augustowska]]
|
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku,
|-
| [[linia Bałtycka| Bałtycka]]
| kraińska charakteru syntetycznego
| 1991
|
| A.Matula, na Warmii.
|-
| [[linia Barzkowicka| Barzkowicka]]
| środkowoeuropejska
|
| populacja nie uzyskała formalnie statusu linii
| RRZD w Barzkowicach (Pomorze Zachodnie)
|-
| [[linia Beskidka| Beskidka]]
| kraińska
| początek lat 60. XX w.
|
| Hodowcy ze Śląska Cieszyńskiego (m.in. [[Józef Kubok|J.Kubok]], L.Niewiadomski, [[Antoni Gwóźdź|A.Gwoźdź]] i [[Stefan Etgens|S.Etgens]]), trutowiska: Brenna, Wapienica, Wisła, Murcki.
|-
| [[linia Beskidka hodowli Kubeczka| Beskidka hodowli Kubeczka]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k
| [[Józef Kubeczek|Józef Kubeczk]] (ojciec), Jerzy Kubeczek (syn), Dzięgielów (Śląsk Cieszyński).
|-
| [[linia Beskidka hodowli Palucha| Beskidka hodowli Palucha]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Paluch, Bielsko-Biała
|-
| [[linia Beta| Beta]]
| kraińska
| 1964
| b.o.k.
| A.Zawilski
|-
| Bielka 1
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Bieszczadka| Bieszczadka]]
| kraińska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| J.Żołna, Łukowa k.Leska
|-
| Boja KP
|
|
| patrz [[linia KP| linia KP]]
|
|-
| Boja M
|
|
| patrz [[linia M| linia M]]
|
|-
| Brzezinka
| kraińska
|
|
|
|-
| Ca
| kraińska
|
|
|
|-
| Cb
|
|
| patrz [[linia Pogórska| linia Pogórska]]
|
|-
| [[linia CJ10| CJ10]]
| kraińska
| 1979
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| CNT
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cp
| Kraińska
|
|
|
|-
| Cr
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia CT46| CT46]]
| kraińska
| 1971
|
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| D
|
|
| patrz [[linia Dobra| linia Dobra]]
|
|-
| [[linia Dobra| Dobra]]
| środkowoeuropejska
| 1947
|
| J. Czech, pasieka w Dobrej k.Limanowej. Pasieka hodowlana początkowo w Rabie Wyżnej, potem wielokrotne zmiany lokalizacji.
|-
| [[linia Dobra B-52| Dobra B-52]]
| kraińska
| 1952
| Wygasła w latach 60. XX w., na jej podłożu powstała [[linia Beskidka| linia Beskidka]]
| Skonsolidowana w 1952 przez [[Józef Kubok|J.Kuboka]] w Kozakowicach Górnych.
|-
| [[linia Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera| Dobra hodowli Kasztelewicza i Smotera]]
| kraińska
| lata 90. XX w.
| b.o.k
| J.Kasztelewicz i J.Smoter; materiał pszczeli wyszukany w okolicach Limanowej, Tymbarku, Dobrej.
|-
| [[linia G523|G523]]
| kaukaska
| 1988
| b.o.k
| ODR w Końskowoli
|-
| Gema
| kraińska
|
|
|
|-
| GR1
| kraińska
|
|
|
|-
| Iwa
| kraińska
|
|
|
|-
| J
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Jugo
| kraińska
|
|
|
|-
| K
|
|
| patrz [[linia Kampinoska| linia Kampinoska]]
|
|-
| [[linia K5| K5]]
| kaukaska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| A.Chwałkowski, SHiUZ w Brzesku.
|-
| Kamianka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Kampinoska| Kampinoska]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Parzniewie
|-
| [[linia Kampinoska hodowli Hetmana| Kampinoska hodowli Hetmana]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. i 70. XX w.
| b.o.k
| Grupa hodowców warszawskich, m.in. M.Hetman i B.Komorowski; materiał wyjściowy wyszukany w pasiekach na terenie Puszczy Kampinoskiej.
|-
| Karpatka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KBrz| KBrz]]
| kaukaska
| ok. 2000
| b.o.k
| Uformowana w SHiUZ w Brzesku.
|-
| kd
|
|
| patrz [[linia Kujawska| linia Kujawska]]
|
|-
| Kortówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia KP| KP]]
| kaukaska
| 1971
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]], S.Różyński ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| [[linia KPW| KPW]]
| kaukaska
| od końca lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Brzesku
|-
| [[linia Krajowa| Krajowa]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| Selekcji zaprzestano po 1970
| ZZD w Kołudzie Wielkiej
|-
| Kujawska
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Lechitka| Lechitka]]
| środkowoeuropejska
| 1947
| b.o.k
| Wywodzi się z pasieki A.Kaczmarka w Żabikowie (wg innych źródeł, z pasieki [[Ludwik Paluszkiewicz|L.Paluszkiewicza]] w Chodzieży). Hodowlę prowadziła Stacja Hodowli Matek w Paczkowie (J.Szulc, [[Józef Kalinowski|J.Kalinowski]]), następnie w Rudkach k. Obornik Wielkopolskich, przekazana do ODR w Sielinku.
|-
| [[linia Luboszanka| Luboszanka]]
| środkowoeuropejska
| początek lat 60. XX w.
| b.o.k
| Rodzina Słoneckich w Lubuszowie na Dolnym Śląsku.
|-
| [[linia M| M]]
| kaukaska
| 1977
|
| [[Czesław Bojarczuk| C.Bojarczuk]] i S.Różyński, ODR w Końskowoli (pasieka zarodowa w Pożogu).
|-
| M1
| kraińska
|
|
|
|-
| MAJA
| kraińska
|
|
|
|-
| Majówka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Maryninka| Maryninka]]
| środkowoeuropejska
| 1946
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Selekcję rozpoczął [[Tadeusz Wawryn| T.Wawryn]], reprodukowana w Stacji Doświadczalnej w Górnej Niwie (Puławy), następnie w pasiece zarodowej w Pożogu (ODR w Końskowoli), z kontrolą doboru na trutowisku w Gołębiu.
|-
| Marynka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Mazurka| Mazurka]]
| środkowoeuropejska
| od 1960
| Hodowli zaprzestano w końcu lat 90. XX w.
| [[Wanda Ostrowska| W.Ostrowska]], ZZD w Siejniku.
|-
| N
| kraińska
|
|
|
|-
| Nieska
| kraińska
|
|
|
|-
| Niw
| kraińska
|
|
|
|-
| NOR
|
|
| patrz [[linia Norweska| linia Norweska]]
|
|-
| Norweska
| środkowoeuropejska
|
|
|
|-
| [[linia Opolanka| Opolanka]]
| kraińska
| pod nadzorem od poł. lat 60. XX w.
| b.o.k
| A.Brandys, Próżkow na Śląsku Opolskim.
|-
| P
|
|
| patrz [[linia Puławska| linia Puławska]]
|
|-
| PA
| kraińska
|
|
|
|-
| Pb
| kaukaska
|
|
|
|-
| Pn
|
|
| patrz [[linia Północna| linia Północna]]
|
|-
| [[linia Pogórska| Pogórska]]
| kraińska
| poł. lat 60. XX w.
|
| L.Cieśla, SHiUZ w Kluczborku.
|-
| [[linia Pokrowka| Pokrowka]]
| środkowoeuropejska
| 1958
| Wgasła w latach 80. XX w.
| Jadwiga Zaremba, ODR w Szepietowie.
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli Grunta| Pomorzanka hodowli Grunta]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| określenie popularne populacji pszczoły reprezentatywnej dla Borów Tucholskich, b.o.k
| W.Grunt, Chojnice (w Borach Tucholskich).
|-
| [[linia Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo| Pomorzanka hodowli RRZD Minikowo]]
| środkowoeuropejska
| lata 70. XX w.
| b.o.k
| RRZD Minikowo
|-
| [[linia Północna| Północna]]
| środkowoeuropejska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Olecku
|-
| Prima
| kraińska
|
|
|
|-
| Puławska
| kaukaska
|
|
|
|-
| PWJOT
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia PwK| PwK]]
| kaukaska
| koniec lat 90. XX w.
|
| SHiUZ w Kocierzowych
|-
|-
| R
| kraińska
|
|
|
|-
| Renata
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| S
| kraińska
|
|
|
|-
| SK
| Kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Sudecka| Sudecka]]
| środkowoeuropejska
| lata 60. XX w.
| b.o.k
| [[Weronika Kumko| Weronika Kumko]] na obszarze Kotliny Kłodzkiej.
|-
| [[linia Szara L-2| Szara L-2]]
| środkowoeuropejska
| 1968
| b.o.k
| [[Jan Wiatr]] w Ostrowie Wielkopolskim.
|-
| T
| kraińska
|
| b.o.k
|
|-
| Tb
| kraińska
|
|
|
|-
| Vineta
| kraińska
|
|
|
|-
| W
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wanda
| kraińska
|
|
|
|-
| WG
| kaukaska
|
|
|
|-
| Wielka
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Woźnica| Woźnica]]
| kaukaska
| przełom lat 60. i 70. XX w.
|
| Selekcjonowana niezależnie przez A.Zawilskiego i przez K.Loca.
|-
| Zo
|
|
| patrz [[linia Zosia| linia Zosia]]
|
|-
| Zosia
| kraińska
|
|
|
|-
| [[linia Żuławka| Żuławka]]
| środkowoeuropejska
| 1959
| Wygasła w latach 70. XX w.
| Wywodzi sie z pasieki J.Piotrowskiego ze wsi Błoniaki na Żuławach (Sztum), selekcję podjął [[Józef Szymankiewicz| J.Szymankiewicz]] w Krynicy Morskiej na Mierzei Wiślanej.
|}

 
{|border=1, cellspacing=0, cellpadding=2
|+ Linie hodowlane pszczoły w krajach europejskich krzyżowane z liniami hodowlanymi w Polsce

! Nazwa linii
! Rasa i typ populacji
! Rok wyselekcjonowania i/lub importu do Polski
! Uwagi
! Hodowca i/lub pasieka
|-
| [[linia 34|34]]
| kaukaska
| 1988 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| [[linia 36|36]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)
|-
| 47
|
|
| patrz linia [[linia Sklenar|Sklenar]]
|
|-
| [[linia 6|6]]
| kaukaska
| 1987 (import)
|
| Ośrodek Pszczelarski w Krasnej Polanie (Rosja)

|-
| [[linia CSP| CSP]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Elba| Elba]]
| włoska
|
|
| Selekcjonowana przez firmę Piany z Bolonii (Włochy).
|-
| [[linia Nigra| Nigra]]
| środkowoeuropejska
| 1898
|
| U.Kramer oraz inni hodowcy w Szwajcarii i południowych Niemczech.
|-
| [[linia Hollersberg| Hollersberg]]
| kraińska
| 1945-1947
|
| E.Müller w Guttaring (Austria).
|-
| [[linia Sklenar| Sklenar]]
| kraińska
| 1894
|
| Selekcje podjął [[Guido Sklenar|G.Sklenar]] w Mistelbach (Austria).
|-
| [[linia Peschetz| Peschetz]]
| kraińska
| 1926
|
| Selekcję podjął [[Hans Peschetz|H.Peschetz]] w St.Waldburgen (Austria).
|-
| [[linia Troiseck| Troiseck]]
| kraińska
| 1914
|
| Wyselekcjonowana przez J.Wrisniga w Kindberg (Austria).
|-
| [[linia Vigor| Vigor]]
| kraińska syntetycznego charakteru
| od 1997
|
| Konsolidowana przez K.Čermaka w ośrodku hodowlanym w Zubři na Morawach.
|}

[[Category:Hodowla pszczoły w Polsce]]
[[Category:Systematyka i hodowla pszczoły]]

Edward Radomski

2019-12-25T15:07:59Z

Wikiadmin: /* Przypisy */

[[Image:Edward Radomski.jpg|thumb|right|149px|Edward Radomski]]

'''Edward Radomski''' (1882-1962) – znakomity pszczelarz, twórca dużej pasieki przemysłowej na Wołyniu.

== Biografia ==
Urodził się 2 października 1882 we wsi Koniszczów, pow. Nowa Uszyca na Podolu, był jedynym synem Petroneli i [[Wiktor Radomski|Wiktora]] Radomskich, którzy utrzymywali się z pszczelarstwa. Od dziecka miał kontakt z pszczołami w pasiece ojca i bardzo się nimi interesował. Naukę rozpoczął w rosyjskiej szkole przycerkiewnej, kontynuował ją w gimnazjum w Winnicy. W tym czasie przeczytał książkę [[Lorenzo Langstroth|Lorenzo Langstrotha]] ''Ul i pszczoła'', poznał też biografię [[Charles Dadant|Charlesa Dadanta]], zafascynowany jego osiągnięciami za cel swego życia obrał stworzenie własnej dużej dochodowej firmy pszczelarskiej. Po ukończeniu gimnazjum wrócił do domu i wystarał się o posadę kierownika pasieki w pobliskim majątku hrabiego Białeckiego. Była to duża pasieka w ulach [[ul Dadanta|Dadanach]], uporządkował ją i unowocześnił gospodarkę pasieczną, m.in. wprowadził miodarkę własnej konstrukcji. Pasieka, pod jego kierownictwem dawała dużo miodu i zyskała rozgłos w okolicy. Wielu pszczelarzy przyjeżdżało ją oglądać. W 1902 z posady u hrabiego zrezygnował, by podjąć pracę pasiecznika u pułkownika Arszyniewskiego (właściciela kilku majątków i 2 pasiek po 60 uli, w jednej [[ul Lewickiego|Lewickiego]], w drugiej [[ul Dadanta|Dadanta]]). Jesienią tego roku zakupił też na własność 60 pniową pasiekę w [[ul Lewickiego|ulach Lewickiego]], płacąc 10 rubli za ul. Wobec nowych obowiązków przeniósł się do Żytomierza, zamieszkał na peryferiach miasta. W 1903 w styczniu ożenił się z Teofilą Wajrach. Pasiekę zakupioną umieścił na Kroszni przedmieście Żytomierza. (Niestety pszczoły były zarażone zgnilcem i blisko połowa rojów padła w ciągu pierwszej zimy po zakupie). Od 1 września 1903 zaangażował się również jako nauczyciel zawodu pszczelarskiego w miejscowej Szkole Rolniczej. Zatrudniał praktykantów, prowadził stolarnię i wytwarzał ule. Powiększył pasiekę do 80 pni. W styczniu 1904 oficjalnie otworzył firmę „Pasieka Przemysłowa Edwarda Radomskiego w Żytomierzu na Kroszni”. Przedsięwzięcie prosperowało dobrze. Produkował również węzę, i matki pszczele. Po 5 latach zrezygnował z pracy u płk. Arszyniewskiego, choć w dalszym ciągu dzierżawił od niego działkę. Miał wówczas już 3 własne pasieki, później powstały jeszcze 2 pasieki wędrowne. W 1909 liczyły one 285 pni. Na podstawie swoich doświadczeń i przemyśleń skonstruował ul własnego pomysłu, łącząc cechy uli [[ul Lewickiego|Lewickiego]] i [[ul Dadanta|Dadanta]]. W 1909 wziął udział jako wystawca we Wszechsłowiańskim Zjeździe Pszczelarzy w Kijowie, otrzymał tam duży brązowy medal ministra rolnictwa. Rok później na wystawie w Kijowie medal srebrny ministra rolnictwa. W 1912 na wystawie rolniczej otrzymał Złoty Medal, 1913 złoty medal na wystawie w Żytomierzu. Pisywał artykuły do czasopism pszczelarskich polskich i rosyjskich. Wybuch wojny 1914 radykalnie zmienił sytuację, jego pracownicy zostali zmobilizowani, brakowało nowych, wkrótce był zmuszony do sprzedaży pasieki za grosze. Zapanował ogólny nieporządek i grabieże. W 1917 bolszewicki Komitet Rewolucyjny przyznał mu prawo nieodpłatnego użytkowania działki, którą dzierżawił (jej właściciel płk. Arszyniewski zmarł jeszcze przed wybuchem rewolucji). Udało się uratować 100 pni i sprzęt pasieczny, co zapewniło minimalne środki utrzymania. Warunki życia w po-rewolucyjnej Rosji sprawiły, że Polacy licznie zamieszkujący dotąd Żytomierz masowo wyjeżdżali do Polski, władze sowieckie nie robiły przy tym utrudnień. W maju E.R. 1926 spieniężył wszystko i wraz liczną rodziną <ref name="p1" /> również udał się do Polski. W Polsce rodzina Radomskich osiedliła się w Klewaniu k. Równego na Wołyniu. E.R. kupił tam działkę budowlaną oraz zapas drewna. Jeszcze w 1926 roku zbudował dom i ogrodził działkę. Rodzina natychmiast przystąpiła też do zakładania pasieki. Z trudem nabyto 27 kłód (10 rubli w złocie za jedna kłodę), zbudowano również tanie ule nieocieplane systemu wielkopolskiego. Nie sprawdziły się jednak, sprzedano je potem na opał. Kolejne lata okazały się dla gospodarki pasiecznej pomyślne. Zaczęto koncentrować się na produkcji węzy, sprzętu i matek pszczelich (było to korzystniejsze i mniej ryzykowne niż produkcja miodu). Pasieka przynosiła godziwy dochód. W 1933 ogólny stan rodzin pszczelich wynosił 200. W samym Klewaniu stan wahał się ok. 100. Pozostałe w dwóch pasiekach w wydzierżawionych miejscach 6 i 12 km od Klewania. W tym samym roku E.R. oficjalnie uczynił swoich synów wspólnikami, rodzinna pasieka otrzymała nazwę „Pasieka Przemysłowa – Edward Radomski i Synowie”. Lata drugiej wojny światowej Radomscy przetrwali w Klewaniu borykając się z trudnymi warunkami życia i gospodarowania. W 1945 syn [[Dobrosław Radomski|Dobrosław]], zmobilizowany do wojska w 1944, powiadomił rodziców, iż jako żołnierz po zakończeniu działań wojennych otrzymał gospodarstwo rolne w Działdowie. Rodzina Radomskich postanowiła repatriować się do Polski do Działdowa. Wyjechali z Klewania koleją 21 maja 1945. Zabrali ze sobą sprzęt pasieczny (miodarkę, walce do węzy) i 30 uli [[nukleus|nukleusów]]. Na miejsce dotarli 2 czerwca. W Działdowie natychmiast podjęto odbudowę pasieki. W tym celu zakupiono stary barak drewniany, który rozebrano a z pozyskanego drewna wykonano ok. 120 uli (dwurodzinnych warszawskich poszerzonych typu „Radomski” <ref name="p2"/><ref name="p3"/>). Stopniowo główną rolę w rodzinnym gospodarstwie pszczelarskim zaczął odgrywać syn [[Dobrosław Radomski|Dobrosław]]. E.R. napisał broszury ''Zapora'' i ''Czterdzieści cztery lat wśród pszczół''. Zmarł 12 maja 1962 w Działdowie. Jego żona Teofila zmarła 10 maja 1949, w wieku 64 lat.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="p1">Edward Radomski miał 7-ioro dzieci: [[Leopold Radomski|Leopold]] (1903-1981), Wiktoria (1906-), Józefa (1908-1929), [[Kazimierz Radomski|Kazimierz]] (1910-), [[Dobrosław Radomski|Dobrosław]] (1914-1995), Cecylia (1916-), Mieczysław (1918-). Spośród wszystkich członków rodziny w Rosji pozostała tylko córka Wiktoria, która już miała własną rodzinę, do Polski nigdy nie dotarła. Mieczysława w 1938 powołano do podchorążówki, w tragicznym wrześniu 1939 roku został aresztowany przez Sowietów, poczym zaginął; wszyscy pozostali synowie aktywnie zajmowali się pszczelarstwem. </ref>

<ref name="p2">Fr. Radomski (1946): Jakie powinny być uliki weselne ? ''Pszczelarz Polski'' 2(8):220-224.
[{{SERVER}}/archive/pub/pszczpol/pszczpol1946-8_220-224.pdf PDF]</ref>

<ref name="p3">List Edwarda Radomskiego nadesłany w marcu 1948 do Instytutu Pszczelarskiego w Lublinie. [{{SERVER}}/archive/sbpp/edward_radomski/edward_radomski_list_1948.pdf PDF]</ref>
</references>

== Źródła ==
* Życiorysy i opisy pasiek wybitniejszych pszczelarzy polskich. Pasieka Edwarda Radomskiego. W: ''Pamiętnik Wszechsłowiańskiego Zjazdu Pszczelniczego i Wystawy Pszczelniczej w Poznaniu 15-25. VIII 1929 R.'', s. 42. Druk wydany jako numer specjalny miesięcznika ''Pszczelnictwo Polskie'' 1929, V (8). [{{SERVER}}/archive/pub/pszczpolskie/pszczpolskie5-8.pdf PDF]

* Kazimierz Radomski ''80 lat wśród pszczół''. Wyd. Wojewódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Łosiowie, PPH „Pasieka” Opole, Opole 2000, ISBN 83-908165-1-2, ss. 184.

* Danuta Radomska-Filipek (2004): Edward Radomski - polski pszczelarz z Żytomierszczyzny. ''Газета Польська/Gazeta Polska'' 10(50):3. (Pismo wydawane przez ''Польське Наукове Товариство у Житомирі'' ([http://www.ptnz.org.ua/gazeta.php strona pisma])). [http://www.ptnz.org.ua/gazeta/2004/N2004_0050.pdf PDF]

{{DEFAULTSORT:Radomski Edward}}
[[Category:Pszczelarze polscy]]